<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.56 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 1.56

# Dvadasharanayacakra 1.56

Nyāyāgamānusāriṇī 1.56

- **Language:** Sanskrit

### [1.56](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.56)

syānmatam --saṃjñākarma tvasmadviśiṣṭānāṃ liṅgam, pratyakṣapūrvakatvāt saṃjñākarmaṇaḥ vai॰ sū॰ 2 . 1 .18-19 ityuktaṃ śāstre . tasmād manvādayo'ntarālapralaya-mahāpralayeṣu vyucchinnavyavahārāṇāmapi śabdārthānāṃ sambandhaṃ paśyanti . tasmād ghaṭa-ghaṭatvasamavāyasambandho'pi sāmayikaḥ asyāyaṃ vācakaḥ iti yathā ayaṃ panasaḥ iti samayaṃ grāhyate bāla iti . etaccāyuktam, anavasthāprasaṅgāt--yena śabdena samayaḥ kriyate tasyānyena kārya ityanuṣaktaḥ, uttarasyārthāpratītau asya samayo na prakalpate . tatsamayānapekṣā svābhāvikī yasyārthe vṛttiḥ sa nitya iti ca śabdārthasambandhaparijñānaprayogavyavahāraparamparāyā avyavacchedāduktam . yathāha patañjaliḥ--na hi tadeva nityaṃ yat taddhruvaṃ kūṭasthamavicālyanapāyopajanavikāryanutpattyavṛddhyavyayayogi . kiṃ tarhi ? tadapi hi nityaṃ yasmiṃstattvaṃ na vihanyate . tadbhāvastattvam . ākṛtau cāpi tattvaṃ na vihanyate pātañjalama॰ 1 . 1 paspaśā॰ iti . samayapratyākhyānavat pratipādanapratyākhyānātideśo vṛddhavyavahārādākārādimātre pratipatterityadoṣāya, na śabdādeva iti vakṣyamāṇatvāt .

- [Previous: 1.55](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.55)
- [Next: 1.57](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.57)
- [Up: 1](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.1.15) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.56](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.56) · Pramāṇa
