<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.58 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 1.58

# Dvadasharanayacakra 1.58

Nyāyāgamānusāriṇī 1.58

- **Language:** Sanskrit

### [1.58](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.58)

evaṃ tāvat sāmānyaṃ vikalpadvaye vicāritam, viśeṣo'dhunā vicāryaḥ . tata āha --tathā viśeṣo'pīti . so'pi dvayīṃ kalpanāṃ nātivartate--svaviṣayaḥ paraviṣayo veti . tatra yadi svaviṣayaḥ, viśeṣavirodhaḥ . viśeṣasya virodho viśeṣābhāvāpatteḥ, viśeṣeṇa virodha ātmābhāvāpatteḥ . kiṃ vāṅmā na bhavati, anyatvād viśeṣasya guṇataḥ kālato vā; anyathā ghaṭādau sāmānyāpatteḥ . atha ātmā, tato viśeṣo na bhavati, ekatvādātmanaḥ . athocyeta--naikatvānyatvavirodhadoṣau, ātmaiva viśeṣaḥ ityanapādānādipratijñānāt . yadyātmāpekṣa eva viśeṣaḥ eka evānya ityātmano'nyathābhavanādanātmatvaṃ rūpādirūpeṇa ghaṭarūpādipūrvottarāṇāmabhāvatvam . tathā cobhayābhāvaḥ . treṇa ? netyucyate, yadi viśeṣastata ātmā na bhavati, anyatvādviśeṣasya . viśeṣeṇa virodhastāvad yadi ghaṭādāvātmani viśeṣo vartate svaviṣayaḥ tata ātmā na, anyatvādviśeṣasya rūpāderdeśataḥ parasparato viśiṣyamāṇasyeti taddarśayati --guṇata iti . kālato vā pratikṣaṇānyānyotpattyā vinaṃṣṭṛṣu rūpādiṣu kastadātmā ? ityātmābhāvaḥ . tadabhāve kasya viśeṣaḥ ? anyathā ghaṭādau sāmānyāpatteḥ . anyatheti rūpādīnāṃ samudāyaikyāpattyabhyupagame viśeṣapakṣatyāgaḥ sāmānyaparigrahaścāpadyate, tatra coktā doṣāḥ sukhaṃ sukhaṃ ca sukhādisamudayaśca ityādayaḥ, ta evātra rūpaṃ rūpaṃ ca rūpādisamudayaśca ityādayaḥ . mā bhūdātmābhāvadoṣaḥ tasmiṃścātmābhāve viśeṣābhāvadoṣa iti pakṣāntaraṃ gṛhṇīyāt --athātmā saviśeṣaḥ, ātmā eka eva sa evānanya iti . tato viśeṣo na bhavati, ekatvādātmanaḥ, ghaṭādervastuna ekatvādātmanastattattvādityarthaḥ, anyo hi viśeṣaḥ .

- [Previous: 1.57](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.57)
- [Next: 1.59](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.59)
- [Up: 1](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.27) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.58](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.58) · Pramāṇa
