<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.69 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 1.69

# Dvadasharanayacakra 1.69

Nyāyāgamānusāriṇī 1.69

- **Language:** Sanskrit

### [1.69](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.69)

itara āha --loke dṛṣṭo nanu ca vāyuḥ śuddha eva sparśaḥ . syādarūpāditvaṃ yadi dravyakṣetrakālarūparasādibhirasambandhe rūpādyabhāva eva ityayamekāntaḥ syāt, syāccānumānaṃ yadi dṛṣṭena na bādhyate, dṛṣṭaśca vāyuḥ sparśamātra eva, na hi dṛṣṭād gariṣṭhaṃ pramāṇamastīti . atrocyate --tatrāpi hi kṣetrādidravyasya rūpādayo na gṛhyante, anabhivyaktisaukṣmyāt, vaidharmyeṇa dravyādivat . yathā dravyādayo gṛhyante pratyakṣeṇa na tathā vāyau rūparasagandhādayo'nabhivyaktisaukṣmyād gṛhyante . kiṃ kāraṇam ? cakṣurādīndriyagrāhyatvapariṇatyabhāvād hetvanumeyatābhāvāt . yathoktaṃ saṅgrahāntare— mūrtiḥ kathaṃ na vāyornāsvādyeta ca kathaṃ na rūpyeta . tadvyaktigrahaṇaṃ prati na śaknuyāt tvindriyaiḥ kaścit .. iti . gandhavanto'bagnivāyavaḥ, mūrtatvāt, pṛthivīvat . evaṃ rasavantau agnivāyū, mūrtatvāt, bhūmyambuvat . rūpavān vāyuḥ, mūrtatvāt, agnibhūmijalavat . rūparasagandhasparśavanti vāyvagnijalāni, mūrtatvāt, pṛthivīvat . ihāpi ca sādharmyadṛṣṭānta ucyate--vātāyanareṇusparśarasarūpagandhādivad na gṛhyanta iti, teṣāṃ hi ravikaroddayotavyaktānāṃ rūpameva grāhyam .

- [Previous: 1.68](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.68)
- [Next: 1.70](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.70)
- [Up: 1](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.32) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.69](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.69) · Pramāṇa
