<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.78 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 1.78

# Dvadasharanayacakra 1.78

Nyāyāgamānusāriṇī 1.78

- **Language:** Sanskrit

### [1.78](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.78)

tasmādityuktadoṣopasaṃhārārthaḥ, etaddoṣāpetaṃ sarvathāntaraṅgaṃ vastu iti pratipattavyaṃ ghaṭādi ityabhisambhantsyāmaḥ . sarveṇa prakāreṇa sarvathā yāṃ tāṃ gatiṃ gatvā sāmānyameva, viśeṣa eva ityevamādinā vicārya vicārya antaraṅgaṃ vastu ghaṭasya kenacit prativiśiṣṭenākāreṇa udakādyāharaṇadhāraṇādisamarthena bhavanaṃ samānena cārthāntaraistadevāśrayaṇīyam, na bahiraṅgaṃ sattvadravyatvādi svaparaviṣayasāmānyaviśeṣavādi anuvṛttyapekṣā ghaṭāntareṣu . yadi syāt tato'nuvarteta sa teṣvapi, tataśca sarvasāmānyāt sa eva sa syāt, tadyathā--pūrvāhṇāparāhṇayoreka eva ghaṭaḥ . tatsanniveśasvarūpā- parikalpitam . yathoktam --antaraṅgabahiraṅgayorantaraṅgo vidhirbalavān . ya eṣa prekṣāpūrvakārī puruṣaḥ sa prātarutthāya pratyaṅgavartīni svāni kāryāṇi kurute, tataḥ sambandhinām, tataḥ suhṛdām, tataḥ śeṣāṇām pā॰ ma॰ bhā॰ 1 . 1 . 56 iti . tadantaraṅgatvaṃ kutaḥ ? svamūrtisthatvāt, svā mūrtirgrīvādyātmikā, tatrasthatvājjalādyāharaṇasamarthasya bhavanasya . pradhānatvācca tadeva grāhyam . kutaḥ pradhānam ? tadarthatvāt sāmānyaviśeṣayoḥ, kanyārthavastrālaṅkāravat, ghaṭārtho hi sāmānyaviśeṣakalpanāvyāpāraḥ . vrīhikaṇārthapalālādivadapradhānatvāt sāmānyaviśeṣayostyājyatā . vyavasthitatvācca tadeva ghaṭabhavanaṃ grāhyam . vyavasthitaṃ ca ātmanyeva sthitatvāt, na yathā tau sañcāriṇau sāmānyaviśeṣāvavyavasthitau parāpekṣatvādavyavasthitatvāccāvastu vandhyāputravat . kva punaḥ sañcāriṇau ? saddravyādiṣu . sad-dravya-pṛthivī-mṛd-ghaṭatvābhisambandhāt asti dravyaṃ pārthivo mārtiko ghaṭaḥ iti ghaṭe sampratyayaḥ ityuktaṃ hyācāryeṇa . ghaṭabhavanasyodakādyāharaṇāsaktātmanaḥ punaḥ kva sañcaraṇam ?

- [Previous: 1.77](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.77)
- [Next: 1.79](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.79)
- [Up: 1](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.38) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.78](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.78) · Pramāṇa
