<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.206 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The four Anuyogas ("expositions")](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga) › [Ontology, epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil) › [Logic and epistemology (pramāṇa, naya, syādvāda)](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya) › [Standpoints, nikṣepa, saptabhaṅgī](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 2.206

# Dvadasharanayacakra 2.206

Nyāyāgamānusāriṇī 2.206

- **Language:** Sanskrit

### [2.206](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.206)

evaṃ ca tadityādi . evaṃ ca kṛtvā svabhāvanayabalena āmnātā jīvā dvividhāḥ--bhavasiddhikāśca abhavasiddhikāśceti tadubhayasvabhāvavarṇanāt abhavyajīvakarmaṇorityādi bhavyasya tu viśuddhītyādi ca gatārthaṃ vākyadvayam . anāderjīvakarmasantānasya vyavacchedāvyavacchedau svabhāvādeveti nātra kaścid bhavyakarmasantānasāntatāyāmabhavyakarmasantānānantatāyāṃ vā hetuḥ śakyo vaktumanyaḥ svabhāvāt . yadi heturanyo mṛgyeta tena ānantyamasyāpi syāt, kasya ? bhavyakarmasantānasyāpyanantatvaṃ syāt . kasmāt ? anāditvādākāśavat, svabhāvamanicchadbhiranāditvaheturabhyupagantavyo jāyate so'niṣṭānantatvasādhanāya bhavati . adhunā'nāditvahetusadbhāve'pi tatsāntateṣṭāvākāśasāntatetyata āha --tadantavattve vākāśamapi sāntaṃ syādanāditvād bhavyakarmavaditi svabhāva evāntavattve kāraṇam, na heturanyo'sti hetuvādena vimṛgyamāṇaḥ . athāpyasya bhavyasaṃsārasyānāditve sati aheturanto bhavati nirhetukahetuko'nta iṣyate tato yathā cāsyānāditve saṃsārasyāheturanto bhavati tathā kasmāt tasya virodhī punarnirhetukahetukāntavattvavad bhavyakarmasantānasya nirhetukahetukādiḥ siddhakarmasantānasya kasmānna bhavati ? iti vācyamatra viśeṣakāraṇamasvabhāvahetuvādinā, mama tu punaḥ svabhāvavādinaḥ svabhāva eva sarvatra kāraṇaṃ vyāpitvāt . itiśabdo hetvarthe, ityataḥ kāraṇāditthaṃ svabhāva eva śaraṇaṃ kāraṇavādinām . kathaṃ kṛtvā ? tadupāyasvabhāvo mokṣa iti samyagdarśanādiratnatrayopāyasampannabhavyakarmasantānātyantocchedasvabhāvo mokṣa iti . evaṃ tāvad bhavyasaṃsārocchittāvabhavyasaṃsārānucchittau ca hetuvāde codite svabhāvāśrayeṇa parihāra uktaḥ . evaṃ svabhāvānabhyupagame tu na sādhanaṃ na dūṣaṇaṃ ca svabhāvāpetāvayavārthavāditvāditi vādahānaṃ te . ayaṃ sarvo'pi yatnaḥ so'nyabhinnasvarūpopādānenaiva svābhimatinirākaraṇāya bhavati . puruṣavāde tāvajjñānamayo na rūpādimayaḥ, rūpādīnāṃ tanmayatvāt . kāryā- sarvacodyeṣvityatideśaḥ, yathā bhavyābhavyasaṃsārocchittyanucchittyorviśeṣaheturvācyaḥ iti codite svabhāvādeveti vyavasthoktā tathā jīvājīvarūpyarūpisakriyākriyatvādiviśeṣāḥ kutaḥ iti codite svabhāvādeva vyavasthāvaśyamāśrayaṇīyā .

- [Previous: 2.205](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.205)
- [Next: 2.207](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.207)
- [Up: 2](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.2)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra.267) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.206](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.206) · Pramāṇa
