<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.54 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 2.54

# Dvadasharanayacakra 2.54

Nyāyāgamānusāriṇī 2.54

- **Language:** Sanskrit

### [2.54](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.54)

evaṃ kāraṇātmakatve'bhyupagate'pi yadītikartavyatā janayatīti iṣyate tato na sā kartavyatā ghṛtādi pūrvatvād vidhāyakatvāt, mātṛvad vacanavat . atha janyā sā, evaṃ tarhi na janikā, janyatvādibhyaḥ, putrādivat . pratītikartavyataṃ ca kartavyatāsamāpteritikartavyatāntarānārambhaḥ . pratyekaṃ tvasamāptāvakāraṇabhāvādatathātā ca . samudāyasyāpi ca tanmātratvāt, uktavat . kāraṇetikartavyatāvyatiriktā kācidasti tataḥ sā tajjanyā na bhavati kriyā, nātmanaivātmānaṃ janayatītyarthaḥ . kasmāt ? janakatvāt kāraṇatvāt pūrvatvād vidhāyakatvād mātṛvat, yathā mātā nātmānaṃ janayati, kiṃ tarhi ? tato'nyāṃ duhitaraṃ janayati, evamiyamitikartavyatā janikā satī . tathā kāraṇatvāt pūrvatvād vidhāyakatvāditi vyākhyeyāni . vacanavadityatra yathā vacanamapi nātmānaṃ janayati buddhiṃ tu tato'nyāṃ vācyaviṣayāṃ janayati tathā itikartavyateti . atha mā bhūdeṣa doṣa iti janakatvamasiddhaṃ tasyā janyatvāt, janyā hi setyatrocyate --atha janyā sā evaṃ tarhi na janikā na kāraṇam, janyatvādibhyaḥ, janyatvāt kāryatvādapūrvatvād vidheyatvāt, putrādivat . ādigrahaṇād vācyārthajñānavat . tasmāt svavihitadoṣatvājjanyatve janakatve vā doṣānativṛtterayuktamuktam --itikartavyataiva karta- vyatā tadanubandhāditi .

- [Previous: 2.53](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.53)
- [Next: 2.55](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.55)
- [Up: 2](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.166) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.54](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.54) · Pramāṇa
