<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.61 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 2.61

# Dvadasharanayacakra 2.61

Nyāyāgamānusāriṇī 2.61

- **Language:** Sanskrit

### [2.61](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.61)

etadapi nopapadyate, vidhividhinayadarśanopapādayiṣyamāṇakāraṇamātratvavādāt . abhyupetyāpi asa asatkāryavādoktāvapi naivāsya vākyatā, itikartavyatāvākyāsiddhau tadasiddhestatsiddhau tatsiddheḥ . itikartavyatāvākyamavākyam, ananuvādatvāt, unmattapralāpavat . juhuyāt ityasyoktavadeva sarvaprayogaparīkṣāyāmarthābhāvāditikartavyatāvākyapratyayāpi na kartavyatāgatiḥ . kvedamabhihitaṃ juhuyāt iti ? havanāpūrvakaraṇārthatayoḥ pradhānāgnihotraśruti- tkāryavādoktāvapi naivāsya vākyatā prāptyanubandhaprāpitetikartavyatākartavyatārthasyāgnihotrahavanakaraṇārthasya vākyasya vākyatā . kutaḥ ? itikartavyatāvākyāsiddhau tadasiddhestatsiddhau tatsiddheḥ, tat punaritikartavyatāvākyam, tadavākyatve tadbalapratiṣṭhāpyakartavyatāvākyamapyavākyam . tatra tāvat ghṛtena juhuyāt ityetaditikartavyatāvākyamavākyam, ananuvādatvāt, unmattapralāpavat . yathā kāmonmattasya pakṣī iti darśane bhrānteḥ hā priye ! hā priye ! ityādirvipralāpo na vākyaṃ prasiddhārthānuvādābhāvādevaṃ ghṛtena juhuyāt ityasyāpi tadabhāvāt tatkartavyatāvākyābhāvaḥ . ananuvādatvaṃ cāsya ghṛtasampradānakahavanavidhānād vidhivākyasya, vidhyanuvādayoścānyonyanirākāṅkṣayoranyatarābhāvaḥ . syānmatam--vidhimātrasya dvāraṃ dvāram iti anuvādamātrasya udghāṭyatām iti dṛṣṭatvād nāpekṣeteti cet, na, tatrāpi bahiraṅgasthitaprakaraṇādibhyastatsiddherapekṣaiva . tasmādiha itikartavyataiva kartavyatā iti vacanāt kartavyatāvākyasyaivāsiddheḥ ghṛtena juhuyāt ityasya prasiddhārthasyānuvādatvābhāvādavākyatvam, tadavākyatvāt tadbalapratiṣṭhāpyāgnihotrahavanakartavyatāvidhivākyāsiddhiḥ, ata āha --juhuyāt ityasya uktavadevetyādi, juhuyāt, agnihotraṃ kuryāt, havanaṃ kuryāt, agnihotraṃ havanaṃ kuryāt, prāptyanubandhaprāpitaghṛtādītikartavyatātmakakartavyatāgnihotraṃ kuryāt, agnihotramapūrvaṃ kuryāt ityuktavikalpeṣu prāgabhihitadoṣasambandhādetaiḥ sarvaiḥ prakāraiḥ prayogasya parīkṣāyāṃ nirmūlārthatvamaviṣayatvāt, aviṣayatvamapūrvārthatvāt, apūrvārthatvamajñātārthatvāt, ajñātārthatvaṃ pramāṇāntareṇa vākyāntareṇa vā prāgavihitatvāditi . tamupasaṃhṛtyāha --itikartavyatāvākyapratyayāpi na kartavyatāgatiḥ .

- [Previous: 2.60](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.60)
- [Next: 2.62](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.62)
- [Up: 2](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.170) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.61](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.61) · Pramāṇa
