<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.62 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 2.62

# Dvadasharanayacakra 2.62

Nyāyāgamānusāriṇī 2.62

- **Language:** Sanskrit

### [2.62](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.62)

kvedamabhihitaṃ juhuyāt iti ? yaducyate tvayā yajjuhuyāt tad ghṛtādinā iti havanamanūdya ghṛtādinā tadvidhānaṃ kriyeta yathā ghaṭaṃ kuryāt iti prasiddhaṃ ghaṭamanūdya tatkaraṇavidhānam, tattu na prasiddham . kathaṃ na prasiddham ? agnihotraṃ juhuyāt ityatra havanasyoktatvādihānuvadanaṃ nanūpapannamiti cet, na, tasyaiva sarvaprayogaparīkṣāyāmarthābhāvāt . tatra tāvad havanāpūrvakaraṇārthatayoḥ pradhānāgnihotraśrutityāgā tyāgādyāpatteragnihotrobhayakaraṇārthatayorapi juhotityāgādyāpatteḥ . śailīprasiddhau chidivadahavanātmakāgnihotratvādanagnihotratvaprasaṅgāt pradhānasvargakāmānabhisambaddhajuhotyarthānuvādena kiṃ prayojanam ? dyāpatteḥ arthābhāvāt ityādyabhisambadhyate, kramollaṅghanena vikalpadvayopanyāsastulyottaratvāt, havanaṃ kuryāt, agnihotrākhyamapūrvaṃ kuryāt ityetayorarthavikalpayoḥ pradhānasyāgnihotraśabdasya tadarthasya ca tyāga āpadyate . ghṛtena juhuyāt ityādiṣu anuvādasaphalīkriyārtham agnihotraṃ juhuyāt ityatra juhuyācchabdasya svaprakṛtyarthasya sārthakatve'gnihotraśabdaḥ paunaruktyānnirarthaka āpadyate . atha pradhānatvādagnihotrasya mā bhūdagnihotraśabdo nirarthaka iti juhuyācchabdo nirarthaka iṣyate tato juhuyācchabdanairarthakyāt prayogo nopapadyate vihitārthābhāve'nuvādatvābhāvāt . pradhānatvaṃ cāgnihotrasya sākṣāt svargādikāmyapuruṣārthasādhanatvena vidhānāt, juhotiprādhānye ca tadanupapattiḥ . atra ca na tu ghaṭavadagnihotraśabdaḥ kāñcidapi kartavyatāṃ bravīti ityādiḥ sarvo granthaḥ pūrvottarapakṣaprasaṅgato yojyo yāvat nāpi ghaṭādikartavyatāyāmiva kācit kriyā prasiddhā yayāgnihotrākhyatā havanasyātidiśyeta havanākhyatā vāgnihotrasya iti havanaṃ kuryāt ityayamuktottaro'rthavikalpaḥ . apūrvārthapakṣe'pi agnihotraśabdasya juhuyācchabdasya caikārthatvāt pradhānāpūrvavācyagnihotraśabdasya tyāgastathaiva . viśeṣastu atha agnihotram ityapūrvaviśeṣābhidhānārthataiva kalpyate tathā sati apūrvābhidhānena ko'rtha ityādi yāvat tadanuṣṭhātavyam iti granthaśca yojyaḥ . ādigrahaṇāt puruṣapramāṇakatā śabdaprāmāṇyatyāga ityādidoṣaḥ . tataḥ pradhānāgnihotraśrutityāgādyāpatterarthābhāvāt kvedamabhihitamityādi .

- [Previous: 2.61](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.61)
- [Next: 2.63](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.63)
- [Up: 2](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.171) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.62](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.62) · Pramāṇa
