<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.6 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 2.6

# Dvadasharanayacakra 2.6

Nyāyāgamānusāriṇī 2.6

- **Language:** Sanskrit

### [2.6](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.6)

upadeśādeva tajjñānayoga iti cet . syānmatam--puruṣasyātīndriyārthadarśanaśaktiśūnyatvāt svargāpūrvakarmasambandhajñāne pūrvavijñānakāraṇābhāvādvandhyāyā dauhitrasmaraṇavat . dravya-guṇa-rasa-vīrya-vipākādijñānasyānumānaṃ pūrvavijñānakāraṇaṃ sambhāvyeta . tasmādupadeśādevāgnihotrakarmasvargaphalābhisambandhādijñānamiti . etaccāyuktam, ubhayathāpi pauruṣeyatvāt, dṛṣṭādṛṣṭārthatvenopadeśajñānasyāpi pauruṣeyatvāt, jñānato vacanataśca puruṣādhīnatvāditi vā; yathā tvamatīndriyeṣvartheṣu pūrvavijñānakāraṇābhāvaṃ manyase puruṣasya puruṣajñānavacanānāṃ tadviṣayāṇāṃ cāprāmāṇyaṃ rāgādiyogāttathā sarvopadeśasyopadeṣṭṛjñānasya śrotṛjñānavacanayośca jñānatvavacanatvābhyāṃ pauruṣeyatvānativṛtterbhāratarāmāyaṇādivadaprāmāṇyam . agnihotrādyupadeśasyātīndriyārthasya prāmāṇyavat sāṅkhyādyatīndriyārthopadeśaprāmāṇyaṃ vā . vānaramūlikādiparijñānavat kasyacit kiñcidviṣayaṃ tattvajñānaṃ syāt, na tu sarvauṣadhādiviṣayaikapuruṣajñānam, ato vaidyakādiṣvapi pūrvajñānakāraṇābhāvaḥ . tadviṣayaikapuruṣavijñānavadatīndriyendriyagrāhyasarvapadārthaviṣayaikapuruṣavijñānābhyupagamo vāvaśyambhāvī, kiṃ kāraṇam ? vedavacanayoranyathānupapatteḥ, puruṣamantareṇa vedanaṃ vedo jñānamityarthaḥ tena ca jñātasya vacanaṃ parapratyāyanaṃ tadubhayaṃ pratyayanaṃ pratyāyanaṃ ca nopapadyate, tayoḥ puruṣasamavāyitvāt . uktaṃ ca— rūpaṃ nibandhaḥ sambandhaḥ prāmāṇyaṃ pratyayaḥ kriyā . śabdasya puruṣādhīnā jñānaṃ cānanyadātmanaḥ iti . vacanayoranyathānupapatteḥ . upadeśāprasiddhirapi caivaṃ bhavataḥ, sarvasyopadeśasya sāṅkhyādyupadeśavallokatattvānveṣaṇādṛte sambhavābhāvāt . tasyāpi tvanavasthāne auṣadhopadeśājñānavadagnihotrādyupadeśājñānam, tajjñānavat tadapi vā pramāṇāntaragamyamiti . evaṃ tāvat kriyopadeśamabhyupagamya doṣa uktaḥ .

- [Previous: 2.5](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.5)
- [Next: 2.7](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.7)
- [Up: 2](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.134) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.6](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.6) · Pramāṇa
