<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.78 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 2.78

# Dvadasharanayacakra 2.78

Nyāyāgamānusāriṇī 2.78

- **Language:** Sanskrit

### [2.78](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.78)

athaitasmādaniṣṭāpattidoṣād dṛṣṭeṣṭavirodhādapasarpan brūyāstvam --na kāryaprādurbhāvavat khapuṣpaprādurbhāva iṣyate, asacca kāryamiti niścitam . tataḥ ko doṣa iti cet, ucyate --tadvailakṣaṇyānna tarhyasat khapuṣpam, asatkāryavailakṣaṇyānnedānīmasat khapuṣpam, kintu saditi prāptam . asatkāryavailakṣaṇyaṃ khapuṣpasyāyatyāmaprādurbhāvaḥ, tasmādasatkāryavailakṣaṇyādāyatyāmaprādurbhāvānna tarhyasat khapuṣpam, kiṃ tarhi ? sat, ko hetuḥ ? asadvilakṣaṇatvāt, asatā kāryeṇa saha vilakṣaṇatvāt . dṛṣṭānto ghaṭavat, yathā ghaṭo'sadvilakṣaṇatvāt sannevaṃ kharaviṣāṇamapyāyatyāṃ prādurbhavatā kāryeṇa vailakṣaṇyāt sat prasaktam . itara udumbarapuṣpavat, itara iti vaidharmyadṛṣṭāntaḥ, yadasat tadasadvilakṣaṇaṃ na bhavati yathodumbarakusumamiti parasyāniṣṭāpādanārthatvādasadvaidharmyaṃ khapuṣpasyeti . nanu ghaṭāsattvaṃ paṭāsattvavilakṣaṇam . syānmatam--ghaṭasyā athaivamapi vailakṣaṇye khapuṣpāsattvaniścayo na nivartate'prādurbhāvātmakaṃ ca tat, na tarhi prādurbhāvātmakatvāt kāryamasad nirvṛttaghaṭavat . asattva āyatyāṃ na prādurbhavet, asattvāt, khapuṣpavat . śeṣaṃ pūrvavadeva viparyayeṇa . sattvaṃ paṭātmanā, paṭāsattvaṃ ghaṭātmaneti tayoritaretarābhāvalakṣaṇāsattvaṃ vailakṣaṇyaṃ ca parasparato dṛṣṭam, tau ca ghaṭapaṭau santau, tasmādasadvailakṣaṇyasya satyapi darśanādanaikāntikateti cet, ucyate --na, sato vailakṣaṇyāt . nānaikāntikatāsya hetoḥ, sato vailakṣaṇyāt . sata eva vailakṣaṇyam, taddhītaretarābhāvātmakaṃ vailakṣaṇyaṃ sata eva, nāsataḥ . tasmādasato vailakṣaṇyaṃ na bhavati, kiṃ tarhi ? sadvailakṣaṇyamapi tat sata evetarāpekṣayā tadrūpeṇāsattvāt . ayaṃ tu kāryasyāyatyāṃ prādurbhāvo'satā khapuṣpeṇātyantavilakṣaṇo'prādurbhāvaśca khapuṣpasya kāryeṇāsateti nāsti sato vailakṣaṇyaṃ satā tadviśeṣadharmatvād rūpādiviśeṣadharmāvailakṣaṇyavat . athavā sato'vailakṣaṇyāt, sataḥ availakṣaṇyāt . satastu ghaṭādeḥ paṭādinā saha vailakṣaṇyaṃ nāstyeva, sattvānvayāviśeṣād deśakālākārādimātraviśeṣasyāviśeṣatvāt, aṅgulyādiviśiṣṭākāśāviśeṣavat .

- [Previous: 2.77](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.77)
- [Next: 2.79](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.79)
- [Up: 2](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.2.15) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.78](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.2.78) · Pramāṇa
