<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.138 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The four Anuyogas ("expositions")](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga) › [Ontology, epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil) › [Logic and epistemology (pramāṇa, naya, syādvāda)](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya) › [Standpoints, nikṣepa, saptabhaṅgī](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 3.138

# Dvadasharanayacakra 3.138

Nyāyāgamānusāriṇī 3.138

- **Language:** Sanskrit

### [3.138](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.138)

kiñcānyat, pravṛttiphalaprakarṣāpakarṣābhāvaprasaṅgādīśvara eva kāraṇaṃ nādṛṣṭādi na pradhānādītyata āha — itarathetyādi yāvad dṛṣṭau ca tau . yadyadṛṣṭāṇvādeḥ pradhānādervā pravṛttayaḥ phalāni vā syuḥ kriyāṇāṃ pūrvakṛtakarmaphalapreritānāṃ tadanurūpatvāt phalānāṃ ca phalapreritakarmānurūpatvād manuṣyanirvartanīyā eva svabhāvamārdavā nyeva pravartante, sambhūyaikārthakāritvāt, takṣādhiṣṭhitarathadārugaṇavat . tathā acetanatvāt sthitvā pravṛtteḥ turyādivat . cetanānadhiṣṭhitakṣīradadhimeghādivadanekānta iti cet, na, adṛṣṭakartṛkaviṣayapratijñārthāvyatirekāt śabdānityatvasādhane pratijñāntarnītajaladhidhvanyanityatvavat . dikriyāḥ kṛtvā manuṣya eva punarapi syāt, mā bhūt sarāgasaṃyamādidevagatinirvartanīyakriyāsambandhī tadanurūpavaikriyaśarīrādilabdhyutkarṣabhāvaḥ, tathā bahvārambhaparigrahādinirayāyuḥsaṃvartanīyakarmabhāk tadanurūpaduḥkhaikarasanārakatvanikṛṣṭaphalānubhāvī vā mā bhūt, parasparānurūpaśālibījāṅkurādihetukāryabhāvaprabandhavad viśiṣṭaviśiṣṭabuddhisvatantrakāraṇapreraṇābhāvāt svānurūpakāryakāraṇānubandhasāmarthyābhyupagamācca nādṛṣṭād na pradhānādervaiṣamyaṃ syāt, dṛṣṭaṃ ca vaiṣamyamadhyayanavidyāgamānadhigamādi, utkarṣāpakarṣayoranyadato na vimardakṣamaṃ kāraṇamastīśvarakāmacāreraṇādṛte, tadabhiprāyasyāpratighātasya pravṛttiḥ kāmacāraḥ, tena preraṇaṃ bhāvānāṃ pravartanaṃ svācārāṇāmapyaniṣṭaphalasambandho durācārāṇāmiṣṭaphalasambandhaḥ, tasmāt sarvamīśvarapravartitaṃ pravartate, nānyathā .

- [Previous: 3.137](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.137)
- [Next: 3.139](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.139)
- [Up: 3](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.3)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra.369) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.138](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.138) · Pramāṇa
