<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.24 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The four Anuyogas ("expositions")](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga) › [Ontology, epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil) › [Logic and epistemology (pramāṇa, naya, syādvāda)](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya) › [Standpoints, nikṣepa, saptabhaṅgī](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 3.24

# Dvadasharanayacakra 3.24

Nyāyāgamānusāriṇī 3.24

- **Language:** Sanskrit

### [3.24](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.24)

puruṣātideśāt tu punarityādi . puruṣa evedaṃ sarvam iti puruṣatvenāvasthānāmatideśe'nyatvaṃ na sambhavatyeva, katham ? svaparaviṣayakṛtabhedadvārānyatvāsambhavāt, svaviṣayakṛto ghaṭasya rūpādīnāṃ pradhānasya sattvādīnāṃ caikavastugatānāmeva dharmāṇāṃ bhedaḥ, paraviṣayakṛtastu tayoreva vastvantarāt paṭādeḥ puruṣācca bhedaḥ, tadubhayabhedadvāramanyatvaṃ sambhāvyeta . tattu anabhyupagatamanyatvadvāradvayaṃ bhedadvayāsambhavāt . tato'nyatvānupapattiḥ kasyaciditi vastunaḥ kathañciditi rūpādisattvādiprakāreṇa taddvārānabhyupagamādeva . tataḥ puruṣādanyasyānu atha puruṣalakṣaṇāpi vinidrāvasthā na puruṣaḥ, puruṣo'pi na tarhi puruṣaḥ puruṣalakṣaṇatvād vinidrāvasthāvat . evaṃ śeṣā api . iti puruṣābhāva eva, kuto'sya sarvagatatā ? tadabhāva eva tvadabhiprāya eva evaṃ pratipādyate, tadātmatvābhimatanirasanāt, uṣṇatvanirasanena agnyabhāvapratipādanavat . yattu yatnena alakṣaṇatvamuktamato nanūktavat tvayaiva sphuṭīkṛtamasattvaṃ sarva- papattau satyāṃ tā api catasro'vasthā anyatvāpattivat pṛthak pṛthak puruṣaḥ, catvāraḥ prabhedāḥ syuḥ puruṣāḥ . idamapi tvaduktivadeva, tat katham ? iti taducyate--yathā kenacidupapattiprakāreṇāsambhāvyamapyanyatvamucyate tathā tā apyavasthāḥ sambhāvanāpāditānyatvāḥ pṛthak pṛthak syuḥ . tataśca tāḥ puruṣasvātmatvāt parasparato'nyatvācca puruṣāḥ pṛthak pṛthak, vinidrāvasthā pratyekaṃ puruṣaḥ, evaṃ śeṣā api pratyekaṃ puruṣāḥ . kena punarupapattiprakāreṇānyatvam ? avadhāraṇabhedādeva . evaṃ puruṣātideśāt puruṣabahutvaṃ vinidrādyavasthānāṃ puruṣasvātmatvāditi .

- [Previous: 3.23](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.23)
- [Next: 3.25](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.25)
- [Up: 3](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.3)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra.297) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.24](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.24) · Pramāṇa
