<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.28 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 3.28

# Dvadasharanayacakra 3.28

Nyāyāgamānusāriṇī 3.28

- **Language:** Sanskrit

### [3.28](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.28)

evaṃ tāvat puruṣamayatvaṃ sarvasyāyuktamityuktam . adhunātideśena niyatyādivādeṣvapi doṣāṃstānevāha — yathā ca puruṣe tathetaradravyārtheṣvapīti niyati-kāla-svabhāva-bhāveṣvapi svaṃ svaṃ prati pratisvaṃ pratyekaṃ yojyam . tamatideśopāyamācaṣṭe, tadyathā --vinidrāvasthāsthāne'bhedaikam, vinidrāvasthā sāmānyalakṣaṇaṃ puruṣasya puruṣavāde suptādyavasthāvyāpitvāt, suptādyavasthā api viśeṣāstasya tadātmatvāditi yathā vyākhyātaṃ tathā niyatyādāvabhedaikatvaṃ niyatyādeḥ sāmānyalakṣaṇamatītānāgatavartamānabālyakaumārayauvanakramayaugapadyādayo nidrādivad viśeṣalakṣaṇamiti vyākhyāya vikalpadvayapratiṣedhastathaiva kartavyaḥ--atha kiṃ yā etā avasthāstā eva niyatyādiḥ ? uta niyatyādirevāvasthāḥ ? yadi tā eva niyatyādiḥ, samudayavādaḥ kṣaṇikavādo vijñānamātratāvādaḥ śūnyatāvāda ityādi . atha niyatyādaya evāvasthāḥ, tathā'bhedaikatvāvasthālakṣaṇatvādiḥ sa eva prapañco ityatastattvaṃ tāvat saṃvadati yadayaṃ bhavati so'sya bhāva iti, sarvagatatvanityatvadeśakālābhedāt . yastu bhavati sa kartaiveti sampradhāryam, bhavateḥ sannidhyāpattibhavanadvayārthatvādastibhavatividyatipadyativartatīnāṃ sannipātaṣaṣṭhānāṃ sattārthatvāt . astyādibhavanaṃ sannidhimātravṛttyeva āpattibhavanapṛthagbhūtam, yadupādānametadabhidhīyate--astirbhavantīparaḥ prathamapuruṣe'prayujyamāno'pyastīti gamyate, vṛkṣa ityastīti gamyate pā॰ ma॰ bhā॰ 2 . 3 . 1 . yojyaḥ . ityato'smāt tattvaṃ tāvat saṃvadati, śeṣaṃ na saṃvadati sarvaṃ tvaduktam . katamat saṃvadatīti cet, yadayaṃ bhavati so'sya bhāva ityetat saṃvadati, tasya bhāvastattvaṃ yena bhūyate yo bhavati sa eva bhāvaḥ, kartṛlakṣaṇāṃ ṣaṣṭhīṃ kṛtvā tasya bhāvaḥ sa bhāvaḥ, itīdamasmaddarśanena saha saṃvadati . kiṃ kāraṇam ? sarvagatatvanityatvadeśakālābhedāt, sarvagatatvena nityatvena ca yathāsaṅkhyaṃ deśakālābhyāmabhedāt, taddhi bhavanaṃ deśe kvacinna na bhavatīti sarvagatatvādabhinnam, kālataḥ satataṃ bhavati na kadācinna bhavatīti nityatvādabhinnam . tasmādabhedādiṣyata etat .

- [Previous: 3.27](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.27)
- [Next: 3.29](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.29)
- [Up: 3](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.301) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.28](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.28) · Pramāṇa
