<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.41 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 3.41

# Dvadasharanayacakra 3.41

Nyāyāgamānusāriṇī 3.41

- **Language:** Sanskrit

### [3.41](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.41)

āha --naivetyādi . siddhasādhanamidaṃ mā pravartiṣṭa iti, na pravartata eva sukhādi, apravṛttilakṣaṇatvāt, na hi sukhaṃ moho vā pravṛttilakṣaṇam, kiṃ tarhi ? raja eva pravṛttilakṣaṇam, pratyekaṃ hi sattvādayaḥ prakāśapravṛttiniyamalakṣaṇāstrayo'pi, tato'pravṛttilakṣaṇatvānna pravartate sukhaṃ puruṣavat . vaiṣamyāvasthāyāṃ tu rajaḥ pravartate pravartayati ca sukhaṃ mohaṃ ca apravṛttilakṣaṇatvāt tayoriti . atrocyate --trayamapi na na pravartate, pravartata eva, avibhaktasvatattvasya tathā pravibhaktatvena vyavasthānāt, yadavibhaktasvatattvaṃ tena tena prakāreṇa pravibhaktatvena vyavatiṣṭhate tat pravartata eva, yathā mayūrāṇḍakarasagatagrīvādibhāvāḥ, mayūrāṇḍakarasāvasthāyāṃ grīvābarhādayo'vibhaktasvatattvā grīvāditvena pravibhaktarūpā vyavatiṣṭhamānāḥ pravartamānā eva, nāpravartamānāḥ . yanna pravartate tadavibhaktasvatattvaṃ sat kadācit pravibhaktatvena na vyavatiṣṭhate yathā puruṣo yathā vā mayūrāṇḍakarase haṃsādigrīvādaya iti . kiṃ kāraṇam ? dravyārthanayavikalpānāṃ satkāraṇa nanvavibhaktarasagrīvādyāpattivat pradhānasyaiva ca sāpattiḥ . kasya vā na manorathaḥ... ...kalpanā . avibhaktānekārthakāraṇamevedaṃ vibhaktavṛtti pṛthivyādi mayūragrīvādi dadhyādi vrīhyādi, uktavakṣyamāṇavat . bhinnātmakatāyāṃ tu sattvaṃ na prakāśeta, apravṛttatvāt, puruṣavat pūrvavadanagniprakāśavadvā . vādināmasadāpattipravṛtteryato yasmādiha eteṣu vādeṣu bhāva eva yataḥ niyataḥ niśabdalopāt . tasmādapravṛttilakṣaṇaṃ cet, na syāt sukhādi iti .

- [Previous: 3.40](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.40)
- [Next: 3.42](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.42)
- [Up: 3](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.312) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.41](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.41) · Pramāṇa
