<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.63 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 3.63

# Dvadasharanayacakra 3.63

Nyāyāgamānusāriṇī 3.63

- **Language:** Sanskrit

### [3.63](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.63)

evaṃ tarhi sukhaduḥkhayorapi varaṇādyātmakatvādavaraṇādyātmakatvāsiddhireva avaraṇādyātmakatvasiddhau vā'nanyatvāsiddhiriti cet, netyucyate, avaraṇādyātmakatve'pyananyatvād varaṇādyātmakatvasya, avaraṇādyātmake api sukhaduḥkhe varaṇādyātmakatvato'nanye, tasmādabhinne varaṇādyātmake eva prasādaśoṣādikāryabhede'pi kāraṇatvānātmatvapariṇāmitvādibhyaḥ . kimiva ? avaraṇasadanādimohātmakatvavat, yathā nyatvād varaṇādyātmakatvasya avaraṇasadanādimohātmakatvavat, vakṣyamāṇavacca varaṇādyātmakatve'pyananyatvādavaraṇādyātmakatvasya prāpitatvāt . asādhanamidaṃ sarvatulyatvāt prasiddhiviruddhasiddhyatiprasaṃgāt . śakyate hi vaktuṃ ghaṭaḥ kaṭādananyaḥ, tantvanātmakatvāt, kaṭasvātmavat, vaidharmyeṇa paṭavat . mohātmakāni varaṇādanyāni sadanādīni varaṇātmakamohātmakānyapi avaraṇātmakāni, yathā vā moho varaṇavilakṣaṇasadanāpadhvaṃsanabaibhatsyadainyagauravadharmāpi varaṇātmaka eva kāryakāraṇayorabhedād bhedācca, anyathā paunaruktyānarthakye granthadoṣau vyapadeśyavyapadeśābhāvadoṣaśca syuḥ, neṣyante ca tathā . tasmād varaṇāvaraṇādyātmakatvaṃ mohasya sadanādīnāṃ caiṣitavyam . yathā caitat tathā sukhaduḥkhe prasādaśoṣādayaśca varaṇāvaraṇādyātmakāḥ syuḥ . tasmāt sukhaduḥkhayorananyatvahetuvyabhicārapradarśanāya nāsapakṣo'stīti . kiñcānyat, vakṣyamāṇavacca varaṇādyātmakatve'pyananyatvādavaraṇādyātmakatvasya prāpitatvāt, vakṣyati hi sukhādananyat tamaḥ prakāśādananyo niyama iti ca, tatra tamaso varaṇādyātmakatve prasādaśoṣādikāryādekasmādeva sukhādananyatvaṃ sādhayiṣyate, tamaso'pyatastasmādananyatvād varaṇādyātmakamapyavaraṇādyātmakaṃ tamaḥ sattvarajovat . kiñcānyat, avaraṇādyātmakatvasya varaṇātmake satyevānantaraṃ prāpitatvāt tathā vakṣyamāṇatvāditi .

- [Previous: 3.62](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.62)
- [Next: 3.64](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.64)
- [Up: 3](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.323) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.63](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.63) · Pramāṇa
