<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.74 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 3.74

# Dvadasharanayacakra 3.74

Nyāyāgamānusāriṇī 3.74

- **Language:** Sanskrit

### [3.74](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.74)

na tadrūpatvamatadvṛttitvāditi cet . syānmatam--prakāśanamātraṃ sattvasya vṛttirniyamanaṃ tu tamasaḥ, tasmāt sattvasyāniyamanādatadvṛttitvād vṛttibhedācca na niyamanaṃ sattvasya tamasaśca na prakāśanamityasti bheda iti . etacca na, tamaḥsvaniyamavat tadātmana eva niyatatvāt, yathā tamasaḥ svo niyamaḥ prāgavṛttaḥ paścāt svata eva tamaḥsvātmanaḥ pravartamānastamasā vinā abhūtatvāt tadatyāgena vṛttestadadhīnatvāt tadrūpa evaṃ tadātmana eva pravṛttatvāt tathā sattvaprakāśapravṛttyanatiriktatattvarūpastamoniyamaḥ sattvāvyatiriktaḥ prakāśā syānmatam--prakarṣeṇa kāśanaṃ prakāśanaṃ... ... ...pravṛttivat . na, sattvasyāpi tamovadaparisamāptarūpatvād... ...niyāmakābhāvasya cāparyāptatvenoktatvāt . evaṃ caika eva vinidrāvasthāpuruṣatvavad niyamaḥ pradhānamiti tanmātrameva tat, niyamāpattirūpanirūpyatvāt, niyamasvātmavadityādi bhaṅgacakrāvartanaṃ niyamasvātmaiva vā trīṇyapīti puruṣāvasthāvad yāvat sukhādananyad duḥkhamiti . atra tu sukhādananya eva mohaḥ, anātmatve'śoṣādyātmakatvāt, sukhasvātmavadityādi sākṣepaparihāraṃ pūrvavat pravṛttisthāne niyamaṃ kṛtvā . na cāpīdamekata eva tattvam . sāmānyaviśeṣabhāvāt syādekata eva tattvam . dhīnatvāt tadavinābhāvāt tadaparityāgena pravṛttestadātmana eva pravṛttatvāditi . kiñcānyat, anyathā sattvamityādi, yadi svata eva niyamo na syāt tato'nyathā sattvaṃ sattvameva prakāśo vā prakāśa eva na syāt tathā'niyatatvād rajovat pravṛttivat . mūlata eva tadvā prakāśa iti na syādaniyatatvād vandhyāputravat puruṣavadityuktatvāditi tathā . anyathā tu niyatyabhāvāt, prakāśāprakāśite tamaso niyatyabhāvādaniyatasya cābhāvāt prakāśa eva niyama iti .

- [Previous: 3.73](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.73)
- [Next: 3.75](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.75)
- [Up: 3](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.329) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.74](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.74) · Pramāṇa
