<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.80 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 3.80

# Dvadasharanayacakra 3.80

Nyāyāgamānusāriṇī 3.80

- **Language:** Sanskrit

### [3.80](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.80)

atrocyate --yadyaprakāśetyādi yāvad rajastamasī iveti . yadyaprakāśātmake rajastamasī śabdātmabhāvāya prakhyāpyete tatastadvat sattvaṃ puruṣasyāpi tarhi śabdātmabhāvāya pravṛttiṃ prakhyāpayiṣyati, tadarthavivaraṇam --śabdatvāyainaṃ pravartayiṣyati, śabdatvapariṇāmenainaṃ pariṇamayiṣyatītyarthaḥ . sattvena śabdakāryaprakhyātinā śabdātmanā vyavatiṣṭhamānena puruṣaḥ śabdātmabhāvāya pravartyate'bhivyajyate vyavasthāpyate ca, aprakāśātmakatvāt, yad yadaprakāśātmakaṃ tat tat sattvena śabdakāryaprakhyātinā śabdātmanā vyavatiṣṭhamānena śabdātmabhāvāya pravartyaṃ vyaṅgyaṃ vyavasthāpyaṃ ca dṛṣṭaṃ yathā rajastamaśca, vipakṣābhāvād vyāvṛttiravācyā . tatsādhanavyākhyānadvāreṇa sādhanāntaropanyāsadvāreṇa vā granthaḥ aprakāśātmakenetyādiḥ yāvad athocyeta--aprakāśatvānnaikāntaḥ śakyate kartum . puruṣaḥ sattvānna prakāśate, aprakāśakatve sannihitaprakāśakārakatvāt, pradīpeneva viyat . rajastamasī ca prakāśyete, aprakāśakatvāt, pradīpeneva pṛthivī . puruṣo'prakāśaḥ, rajastamasī ca prakāśe . evaṃ tāvad vikalpasamajātitvādanuttarameva . api ca naiva viyato'prakāśakatvam, yasmād rūpādipṛthagbhūtapṛthagvipariṇatiṣu pṛthivyādiṣu nāprakāśanaṃ ghaṭate bodhya- rajastamobhyāmiveti . apiśabdād rajastamobhyāmapi tenāpi ca puruṣeṇāprakāśātmakena śabdabhāvāya pravartitavyaṃ prakāśitavyaṃ vyavasthātavyamityete pravṛttiprakāśaniyamāḥ puruṣakāryāḥ syuḥ, sa pravartate prakāśate vyavatiṣṭhate pariṇamatītyarthaḥ . kutaḥ ? prakāśakārakopapatteḥ, tasyāprakāśakatve sati upapannaprakāśakārakatvādityarthaḥ . yad yadaprakāśakatve satyupapannaprakāśakārakaṃ tena tena śabdabhāvāya prakāśitavyaṃ pravartitavyaṃ vyavasthātavyaṃ yathā rajasā tamasā ca . athavā rajastamaśca yathā pravartata ityādi yathābhivyaktārthānurūpaṃ vyākhyātavyamiti .

- [Previous: 3.79](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.79)
- [Next: 3.81](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.81)
- [Up: 3](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.333) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.80](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.3.80) · Pramāṇa
