<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.11 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The four Anuyogas ("expositions")](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga) › [Ontology, epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil) › [Logic and epistemology (pramāṇa, naya, syādvāda)](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya) › [Standpoints, nikṣepa, saptabhaṅgī](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 4.11

# Dvadasharanayacakra 4.11

Nyāyāgamānusāriṇī 4.11

- **Language:** Sanskrit

### [4.11](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.11)

īśvarasyāpi cetyādi tāsāmevopapattīnāmitomukhatāṃ bhāvayati anenāpi granthena . yathā tvayā prāgupapāditaṃ bruvatā pūrvapūrvaśaktatāratamyena sannihitatadvidhaśaktirviśiṣṭabuddhiriti tathehāpi tābhirevopapattibhistaireva ca tantvaṃśvādibhirdṛṣṭāntaiḥ karmaṇi vṛtteḥ karmaniṣṭhatvāt sṛṣṭyatiśayaprakarṣasya karmaṇāṃ puruṣatvāt sarva eva puruṣaḥ sannihitatadvidhaśaktiḥ prativiśiṣṭabuddhipramāṇīkṛtakriyaḥ, prativiśiṣṭabuddhinā tenaiśvareṇātenaiveśvareṇānyaiśca śāstrakārairviśvadṛśvabhirapi pramāṇīkṛtāstatkriyāstatkriyāphalaparijñānārthatvācchāstrakāraprabhṛtīnāṃ siddhaśāstrāṇāmanatiśaṅkyatvācca . sa ca svatantraḥ, tathāpravṛttyāpatteḥ tena prakāreṇa karmiprāṇipravṛtti- vadīśvarasyāpi pravṛttyāpatteḥ, eśvarāt pravartayitṛtvāditi, ā īśvarāt yāvadīśvarastāvat pravartayitṛtvā kāraṇam, śaktimatpravṛttyapravṛttidarśanāt...paktrādivat, yāvadevamevāsya sarvatvāt sarvamūrtitā . api ca utkarṣāpakarṣadarśanāt pravṛttyanubhavaphala... ...puruṣādṛte'pravṛttereva utkarṣāpakarṣau na nirbījeśvarakāmacāreraṇāt . karmāpekṣatve'pi neśvaravaiyarthyam, tadabhāve pravṛttyabhāvāt, dārvādyapekṣarathakāravaditi cet, na, itaratrāpi tulyatvāt . tadyathā--īśvarāpekṣatve'pi na karmavaiyarthyam, tata eva, rathakārāpekṣarathadāruvat . pravartayitṛtvācceśvarasya tathā pravartakaṃ karma, karmaṇaḥ puruṣaḥ, iti puruṣa eveśvaraḥ . evaṃ pratighātaprasaṅgo'pīśvarasya, sāpekṣapravṛttitvāt, rathakāravat . yathā rathakāre upādānopakaraṇāsāmarthyavaikalyayoḥ dīśvarasya pravartyatvāt kāraṇāni sarvapuruṣāḥ . śaktimatpravṛttītyādi, īśvarasyāpi teṣāmeva śaktimatāṃ puruṣāṇāṃ śaktisākalyasannidhyasannidhyoḥ pravṛttyapravṛttidarśanāditi tadevopapattijātaṃ smārayati yāvat paktrādivaditi, ādigrahaṇād rajovat pravṛttivadityādi, pūrvavadeva granthaṃ cātidiśati --yāvadevamevāsyayāvadevamevāsya sarvatvāt sarvamūrtitā, evameva cāsya kṣityādyaṣṭamūrtitocyate ityetasmādavadherārātīyo granthaḥ sarvo draṣṭavyastābhirevopapattibhiḥ sarvaprāṇīśvaratve tadvadeveti . punarapi cotkarṣāpakarṣadarśanādityādirīśvarasargasādhanārtho granthaḥ pravṛttyanubhavaphaletyādistadvadeva yāvat puruṣādṛte'pravṛttereva utkarṣāpakarṣau na nirbījeśvarakāmacāreraṇāditi karmakāraṇatvārtho gatārthaḥ . tasmāt karmāpekṣatvāt sarvasarvātmakatvāt sarveśvarateti .

- [Previous: 4.10](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.10)
- [Next: 4.12](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.12)
- [Up: 4](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra.4.5) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.11](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.11) · Pramāṇa
