<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.21 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The four Anuyogas ("expositions")](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga) › [Ontology, epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil) › [Logic and epistemology (pramāṇa, naya, syādvāda)](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya) › [Standpoints, nikṣepa, saptabhaṅgī](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 4.21

# Dvadasharanayacakra 4.21

Nyāyāgamānusāriṇī 4.21

- **Language:** Sanskrit

### [4.21](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.21)

athocyetetyādi yāvaddharmo'yamadharmo'yamiti . syānmatam --ata eveśvarasyaiva kāraṇatvād na sukhādipravartanātmikā dharmādharmamaryādā tatsamarthanāsamarthetyarthaḥ, īśvarasyaiva sukhaduḥkhayoḥ pravartakatvāt . yadi sā na pravartayati sukhaduḥkhe dharmādharmamaryādā kimarthamasau tāṃ vyavasthāpayatīti cet, ucyate, svarūpasaṃjñāvyavasthāpanamasau tayorlokavyavahārārthaṃ karotītyata āha --kiṃ tarhi ? ayaṃ dharmo'yamadharma ityetāvadupadeśeneti . atrācārya uttaramāha --etadapi tulyaṃ pūrveṇa, asattvāt, sargādāvantavanna syātāmaniyataviṣayatvāt, ante ca syātāṃ niyataviṣayatvādvā madhyavat, madhye vā na syātāmantavaditīdameva doṣajālaṃ prāptam . kiṃ kāraṇam ? dhāraṇāddhānādvā dharma iti nirukteryadi maryādāṃ dhārayati prāṇināṃ sukhe caitān dhatte tato dharma ityetasyārthasyābhāve kathamasau dharma ucyate ? tadviparyayo vā kathamadharma iti tadviparītārthābhāve ? tasmāt sukhasthānādidhāraṇāddharmaḥ, sukhakāraṇaṃ hyavyabhicāri tadiṣyate, yasyābhāve yasyābhāvo yasya ca bhāve yasya dhruvo bhāvastat kāraṇamitarat kāryamiti kāraṇasya dharmasya kāryasya ca sukhasyāvyabhicārāt . evamadharme'pi vyākhyā viparītārthā kāryā . tasmādayuktam--saṃjñākaraṇamātreṇa maryādeti .

- [Previous: 4.20](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.20)
- [Next: 4.22](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.22)
- [Up: 4](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra.388) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.21](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.21) · Pramāṇa
