<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.34 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The four Anuyogas ("expositions")](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga) › [Ontology, epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil) › [Logic and epistemology (pramāṇa, naya, syādvāda)](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya) › [Standpoints, nikṣepa, saptabhaṅgī](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 4.34

# Dvadasharanayacakra 4.34

Nyāyāgamānusāriṇī 4.34

- **Language:** Sanskrit

### [4.34](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.34)

evaṃ ca kṛtvetyādi . anenaikānteśvarapūrvakavādadoṣaprakāśanena karmaikāntavādadoṣaprakāśanamapi kṛtaṃ veditavyamasambaddhatvāt tasya karmaikāntavādasya . kathaṃ punaste karmaikāntavādina āhuḥ ? kathaṃ vā tadasambandhaḥ ? ityatastatpradarśanārthaṃ tāvat puruṣakāraṃ nirākurvantaḥ karma samarthayantaḥ ta itthamāhuriti tadupapattīrdarśayati, yathā --yadi pravartayitṛtvāt puruṣakāraḥ kāraṇaṃ syāditi puruṣakāra eva kāraṇaṃ na karmāpīti cenmanyasa ityekāntaṃ sūcayati tata idamaniṣṭaṃ puruṣakārakāraṇaikāntinaste prāptam . katamadaniṣṭam ? ucyate --pradhāna dhamabhinnāḥ siddhayo'siddhayo vā nānā na syuḥ, utkarṣārthikāraṇaikatvāt . utkarṣārthipuruṣakāraikatvāt pradhānamadhyamādhamabhedabhinnāḥ puruṣakārā na sidhyanti . saprabhedāstāḥ siddhayo'siddhayaśca nānājātīyā na syuḥ, avyatiriktakāraṇatvāt, tulyatantupaṭavat . kāryātirekāttu kāraṇātireka iti karmaiva pravartayitṛ . dvividhā ca... ... ... itarasya . tatra tvadiṣṭapuruṣakāravyāpārasyāvatāra eva nāsti svaśaktyādhānāsamarthatvāt . cetanāmātrasāro hi puruṣakāraḥ śaktiḥ, na ca sa paśutve vartamāno manu- madhyamādhamabhinnāḥ siddhayo'siddhayo vā nānā na syuḥ, tāśca dṛṣṭāḥ, na hi dṛṣṭād gariṣṭhamanyat pramāṇamasti . kasmānnānā na syuriti cet, ucyate --utkarṣārthikāraṇaikatvāt, ātmotkarṣārthī puruṣa eva kāraṇaṃ na karmāpi kāraṇamiti puruṣakārakāraṇaikāntavādamāśaṅkate, puruṣakārasyaikatvamutkarṣārthipuruṣakāraikatvam, utkarṣārthinaḥ puruṣasya kriyā kāraḥ, tasyaikatvāt pradhānamadhyamādhamabhedabhinnāḥ svācāradurācāravikalpadvayaprabhedakṛtā lokaprasiddhāḥ puruṣakārā na sidhyanti, eka evotkṛṣṭaḥ prāpnoti . tataśca tatsādhyānāmapi phalabhūtānāṃ pradhānamadhyamādhamānāṃ śubhāśubhānāṃ bhedā na prāpnuvanti, ekaivotkṛṣṭā siddhiḥ prāpnoti, na madhyamādhame sabhede siddhī syātām . nāpi ca puruṣakārāṇāmasiddhayaḥ syuḥ, tāśca dṛṣṭā iti tadupasaṃhṛtya sādhanamāha --saprabhedāstāḥ siddhayo'siddhayaśca nānājātīyā na syuravyatiriktakāraṇatvāt tulyatantupaṭavaditi puruṣakārasyaiva kāraṇatvāt tadvyatiriktakāraṇābhāvād bhavataḥ puruṣakāraikāntavādinaḥ karmānapekṣatvāditi .

- [Previous: 4.33](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.33)
- [Next: 4.35](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.35)
- [Up: 4](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra.396) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.34](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.34) · Pramāṇa
