<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.37 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The four Anuyogas ("expositions")](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga) › [Ontology, epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil) › [Logic and epistemology (pramāṇa, naya, syādvāda)](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya) › [Standpoints, nikṣepa, saptabhaṅgī](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 4.37

# Dvadasharanayacakra 4.37

Nyāyāgamānusāriṇī 4.37

- **Language:** Sanskrit

### [4.37](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.37)

punarapi --ato yathāhāraviśeṣetyādi yāvadihaivāmṛtatvaprasaṅgaḥ . māturojaḥ pituḥ śukrañca prathamāhāraḥ, tataḥ sattāhaṃ kalalaṃ bhavati tandulavai॰ 17 ityādinā krameṇa śarīrendriyādikāraṇāhāraḥ prāṇanādiyātrāsamarthaḥ, tasya ca khalarasādibhāvena vibhajanam, ityādyasañcetitāvyaktakriyāsu asvatantra eva garbhādiṣu suptaśca . tāstu kriyāḥ karmakṛtāḥ puruṣo matkṛtā ityabhimanyate, tathā bhāsamānatvāt . tatkāryatāyāṃ hi puruṣakārakāryatāyāṃ hi tāsāṃ kriyāṇāṃ kadācidakaraṇābhāvāt prāṇasthitihetvanuparamaṇād maraṇābhāvaḥ, tasmādihaivāmṛtatvāya kalpeteti dṛṣṭeṣṭavirodhadoṣaprasaṅgaḥ . tathā kāyendriyanirvartane'pyaniṣṭaśarīrendriyādirna syāt kāṇakuṇṭabadhirādiḥ, sampannendriyajātisaṃsthānasaṃhananādiyukta eva syāt . puruṣakārakāryanirvartane ca dharmādyanuṣṭhānaviṣayopabhogādau iṣṭasyaiva karaṇaṃ svātantryāt syāt . akāraṇamapi karma, sahāyāpekṣatvāt, bhārotpāṭavat . etadapi ca na mantavyam akāraṇamapi karma sahāyāpekṣatvāt, phalopahārāya svāminayodyogāvapekṣyau amātyādiprakṛtiśca iti, yatastānyapi hi svāmidharmādharmarajjuyatinibaddhāni, tadāyattatvāt tadbhogyatvāt... ...tantupaṭavat . yadi tāni svāmidharmādharmarajjuyatinibaddhāni na syustataḥ sarvāviśeṣaprasaṅgaḥ . yo'pi svāmipuruṣakāraḥ so'pyadharmaphalatvāt karmaiva, kleśatvāt, jvaravat . tasmāt sarvameva tat karmaṇa eva hetoḥ, nātmanaḥ, karmaṇaḥ iti pañcamyā hetvarthe vihitatvāt . tadatirekeṇa ka ātmani pratipadyeta ? tasmādevaṃ vidvān ka ātmani etadanupapadyamānaṃ karmavyatirekeṇa abhyupagacchet ? nābhyupagacchatyeva vidvānityabhiprāyaḥ . tasmādahetuḥ puruṣastatkāraśca .

- [Previous: 4.36](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.36)
- [Next: 4.38](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.38)
- [Up: 4](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra.398) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.37](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.37) · Pramāṇa
