<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.62 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The four Anuyogas ("expositions")](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga) › [Ontology, epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil) › [Logic and epistemology (pramāṇa, naya, syādvāda)](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya) › [Standpoints, nikṣepa, saptabhaṅgī](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 4.62

# Dvadasharanayacakra 4.62

Nyāyāgamānusāriṇī 4.62

- **Language:** Sanskrit

### [4.62](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.62)

evaṃ ca kṛtvā tasyaiva tu uditavadavibhaktadvyātmakatāyāṃ cetanācetanaikātmatāyāṃ satyāṃ dvividhaḥ pravṛttiprabandhaḥ phalapariṇāmaprabandhaḥ prāgbhavīyakarmākhyapuruṣakārasya sādhyo'sādhyaśca, tatsañcayahetubhūtopādānakālapariṇāmadvaividhyāt . taddarśayati --tīvramandādihetūpasevanasañcitatvāditi, tīvreṇa yogapariṇāmena sañcitaṃ karma tīvrānubhāvasthitipradeśaṃ baddhapuṣṭanikācitaṃ sukhaduḥkhaphalamupakramitumaśakyatvādasādhyamavaśyaṃ vipacyate . mandena tu sañcitaṃ mandānubhāvādi śakyatvādupakramyam . sādhyāsādhyavyādhivat, yathā vyādhirjvarātisārādirnidānamandatīvratvābhyāṃ sādhyo'sādhyaśca bhavati tathā karmākhyapuruṣakārapravṛttiprabandhaḥ . sādhyāsādhyasvabhāvavyākhyānaṃ ca --calanīyo'vicālyaśca baddhāvaddhamūlatvād vṛkṣahaṭavat . yathāsaṅkhyaṃ sādhyaścalayitavyaḥ, itaro'vicālyo na kampayitavyaḥ . prathamo baddhamūlo vṛkṣavat, dvitīyo haṭavadabaddhamūlaḥ, duḥkhaviśleṣyaḥ sukhaviśleṣyaścetyarthaḥ, nikācitānikācitāvayavatvāt, pariṇamanamapi ca karmaṇaḥ puruṣakārasya viṣayo na ca viṣayaḥ kvacit, aprāptaprāptavipariṇāmāvasthatvāt, puṣpatugdṛḍhaphalavat . evaṃ ca kṛtvā kriyāsahāyaśca sa phalaṃ prayacchati ekaśca, sāpekṣānapekṣaśaktitvāt, bhārotpāṭavat . sopakramasya karmātmātmanaḥ puruṣātmanā... ...tṛṇadāhavadvā . nikācitāḥ karmapradeśāḥ tīvrakrodhādyaśubhapariṇāmena, anikācitā mandapariṇāmena . kimiva ? ayaḥśalākākalāpavat, yathā sūtramātropanibaddhā ayaḥśalākā ekaśalākāpakarṣamātraprayāsena sarvāḥ pracyavante, prataptasampṛktaprahatāḥ saṅgharṣaṇādṛte na śakyāḥ pṛthak kartum, tathā karmavidhiḥ .

- [Previous: 4.61](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.61)
- [Next: 4.63](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.63)
- [Up: 4](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra.414) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.62](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.62) · Pramāṇa
