<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.74 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The four Anuyogas ("expositions")](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga) › [Ontology, epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil) › [Logic and epistemology (pramāṇa, naya, syādvāda)](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya) › [Standpoints, nikṣepa, saptabhaṅgī](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 4.74

# Dvadasharanayacakra 4.74

Nyāyāgamānusāriṇī 4.74

- **Language:** Sanskrit

### [4.74](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.74)

dravyaśabdo'pi kartṛsādhanaḥ, dravyamapi dravatītyādiparyāyaśabdaistadarthaṃ vyācaṣṭe, dravati yāti na vicchidyate bhinnarūpavyāptyā bhinnāni rūpāṇi cetanācetanāni vrīhipṛthivyādīni devamanuṣyādīni ca sākalyena vyāpnotyeva na kiñcidapi tyajatīti . codaka āha --nanu karmaṇi karmasādhanatvamuditam, karmakāraṇavyākhyāne'yaṃ dravyaśabdaḥ karmasādhana evoktaḥ drūyata iti dravyam iti, karmavādaśca vidhiniyamabhaṅga ityuktam, tat kathamadhunā'vadhāryaṃ dravatīti dravyaṃ kartṛsādhanamucyata iti . atra vidhiniyamanayo brūte pūrvoktameva smārayan --nanu karmasādhanavyākhyānena tenaiva kartṛsādhanatvameva vyavasthāpitamiti . tat kathamiti cet, ucyate --dravyeṇaiva dravyaṃ kriyate vrīhivaditi kartari tṛtīyā dravyeṇa iti, tayā kartṛsādhanatvābhyupagamāt prāgasmābhiḥ puruṣakarmapṛthivīvrīhyādīnāmātmanaivātmanaḥ kartuḥ karmatvasya ca vistareṇa varṇitavat satyāṃ karmatāyāmapi kartṛtvaṃ dravyatvāditi sāmānyārthasyāvicchedāt svātantryāt .

- [Previous: 4.73](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.73)
- [Next: 4.75](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.75)
- [Up: 4](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra.423) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.74](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.74) · Pramāṇa
