<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.7 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 4.7

# Dvadasharanayacakra 4.7

Nyāyāgamānusāriṇī 4.7

- **Language:** Sanskrit

### [4.7](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.7)

atha tatkṛtamapi puruṣakārarājaprasādavadīśvarāpekṣaṃ pravartate . atha matam--prāṇibhiḥ kṛtamapi karma īśvarakṛtameva, īśvaravaśāt pravartamānatvāt . tadyathā--dvayoḥ puruṣayostulyapuruṣakārayorapi rājā ekasyaiva prasīdati netarasyeti phalaṃ rājavaśena dṛṣṭaṃ na puruṣakarmavaśena tatheśvaravaśāt tatkarmapravṛttiriti . atrocyate --kṛtatāṃ prati tāvat svātantryaṃ siddhaṃ tasyaiva prāṇitoṣiteśvareṇa prāṇyanuṣṭheyakarmapratyayaprasādotpatteḥ, tatra ca rājño nimittamātratvāt . puruṣakṛtakarmajanyaprasādarājavadeva īśvarasyāpyanyatarapuruṣakṛtakarmapratyayaprasādotpādanāt karmasvātantryam, tatkṛtaṃ hi karmaiveśvaraprasādamutpādayati anyatareṇa kṛtaṃ netareṇetyarthaḥ, anyatarapuruṣakṛtakarmapratyayasyeśvaraprasādasya tenotpādyatvāt tasmāt puruṣakarmāpekṣatvādīśvarapravṛtteḥ karmaprādhānyaṃ pravṛttau phale ceti . syānmatam--rājavadeva karmaṇaḥ pravṛttau tatphaladāne ceśvaro'pekṣyatvāt pradhānaṃ kāraṇamiti . etacca na, yasmād dravyādipañcaketyādi yāvat pratyakṣavat . dravyaṃ kṣetraṃ kālaṃ bhāvaṃ bhavaṃ cāpekṣya hi karmaṇāṃ pravṛttiḥ kṛtānāṃ ca phalaṃ pratyakṣata upalabhyate . sa eva puruṣaḥ kartā dravyaṃ dātā deyaṃ vā dravyaṃ vastrasuvarṇādi . kṣetraṃ grāmanagarāraṇyaraṇabhūmyādi yatra tat prāpyate phalam . kālaḥ kasmiṃścit kāle divā rātrau pūrvāhṇe'parāhṇe sadyaścirādveti . bhāvaḥ prasannaḥ kupitaḥ ityādi . bhavo hastimahāmātrayoḥ śarīrānurūpāhārābharaṇādidānamiti . atra prayogaḥ--paratrāpi prāṇikṛtaphalaṃ pratiniyatadravyādyapekṣam, sukhādikriyāyāḥ phalatvāt, dravyādipañcakāpekṣasevādiphalavat . tasmād dravyādipañcakāpekṣamapi karma phaladāne svatantraprāṇiniyateḥ pradhānam . neśvaraṃ ca karmāpekṣate, paratantratvāt tasyeti .

- [Previous: 4.6](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.6)
- [Next: 4.8](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.8)
- [Up: 4](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.4)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.379) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.7](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.4.7) · Pramāṇa
