<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.10 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The four Anuyogas ("expositions")](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga) › [Ontology, epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil) › [Logic and epistemology (pramāṇa, naya, syādvāda)](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya) › [Standpoints, nikṣepa, saptabhaṅgī](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 5.10

# Dvadasharanayacakra 5.10

Nyāyāgamānusāriṇī 5.10

- **Language:** Sanskrit

### [5.10](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.10)

syānmatam, anaikāntikametat--abhavadbhavanāt khapuṣpamapi bhaved dravyavat, dravyamapi mā bhūdapravṛttatvāt khapuṣpavaditi . kasmāt ? ātmākāśādīnāmapravṛttibhavanānāṃ sattvadarśanādapariṇāmitvādityartha iti . etaccāyuktam, tadvipakṣatvāsiddheḥ, yasmād ātmādyapi ca pravṛttameva dravyatvāt tantuvad bījavaditi . yathā tantavastantvavasthāyāṃ paṭāvasthāyāṃ ca pravṛttatvād bhavantyeva tathā ātmādayaḥ, evaṃ bījameva hyaṅkurādibhāveṣu pravṛttameva tathātmādaya iti dṛṣṭāntadvayopādānād nyāyavyāpitā pradarśyate . yathoktam --asti-bhavati vidyati-padyati-vartatayaḥ sannipātaṣaṣṭhāḥ sattārthāḥ iti . tasmāt tena tena prakāreṇa pariṇamamānaṃ pravartamānaṃ vastu bhavatītyucyate, svena svena ca pāriṇāmikena prakāreṇa bhavati pariṇamatīti . atropacayahetumāha --tathā ca caitanyādilakṣaṇatetyādi yāvat tulyatve . satyapi tulye dravyatve'styeva jīvadravyāṇāmajīvadravyāṇāṃ ca bhavanaviśeṣaḥ . tadyathā--jīvadravyasya caitanyavīryāmūrtyasaṅkhyātapradeśāvagāhādistathābhavanapravṛttisāmarthyam, ajīvadravyeṣvapi pudgalānāṃ rūparasādikarmadoṣakarmādi tathābhavanasāmarthyam, yathāsaṅkhyaṃ ca dharmādharmākāśakālānāṃ gatisthityavagāhavartanāstathābhavanasāmarthyāni . tasmādātmāderdravyatvatulyatve satyapi tathābhavanapravṛttisāmarthyāccaitanyādiprativiśiṣṭalakṣaṇatopapadyate .

- [Previous: 5.9](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.9)
- [Next: 5.11](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.11)
- [Up: 5](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra.431) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.10](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.10) · Pramāṇa
