<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.19 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 5.19

# Dvadasharanayacakra 5.19

Nyāyāgamānusāriṇī 5.19

- **Language:** Sanskrit

### [5.19](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.19)

athetyādi . atha matam --dravyārthabhedatvādasya nayasya dravyārthasya ca nityatvāt kathamidaṃ prāgabhāvapradhvaṃsābhāvātmakaṃ traikālyaṃ yujyata iti vākyaśeṣaḥ . yat prāg nāsīdadhunā bhavati tad vartamānamityucyate, tacca prāgabhūtam, yadvinaṣṭamatītaṃ pradhvastamabhūtam, yad bhaviṣyati tadapi prāgabhūtamidānīmabhāvāt, aṅkuraghaṭakapālādidarśanāt . tacca pūrvāparakālatulyatvād nityasya na yuktam, nerdhruve tyab na, pravṛttinityatvāt . nityatvasyāpi dvitvam . kūṭasthasya dravyasya taṃ tamātmānaṃ paryanubhavataḥ dhrauvyaṃ kauṭasthyaṃ ca . itarasya tu tathā tathābhivyajyamānasya akauṭasthyaṃ satatasampravṛttirūpaṃ nityatvaṃ ca . ata eva bhūtābhūtabhāktvaṃ dravyādanyo bhāvaḥ ityasyārthasya sādhanam . vyatikrāntyavyatikrāntibhāktvād bhinnau kriyādravyabhāvau, tadyathā--kṛtaḥ kaṭo devadattena, kṛtaḥ karmaṇā vibhāgaḥ . kriyā vyatikrāmati, vibhāgaḥ karma ca na vyatikrāmataḥ śabdārthasya piṇḍitatvāt . na ca vyatikramāvyatikramau nirnimittau bhavitumarhataḥ . dṛṣṭaśca karmavibhāgayoravyatikrame karaṇasya vibhāgaviṣayasya vyatikramaḥ . tatra nityamiti nirukteḥ . tasmādasiddhaṃ bhāvasya traikālyam, dravyārthābhyupagamāt . dravyasyaiva vā traikālyābhyupagame bhāvasya dravyārthavādatyāga iti . atrocyate --na doṣaḥ, pravṛttinityatvāt, nātrāpi dravyārthatyāgaḥ pravṛttinityatvāt, bhavanapravṛttirbhāva ityarthaḥ, sā ca pravṛttirnityā sadā pravṛttervastuno bhāvo'pi nitya eveti na dravyārthatyāgo nātraikālyamiti .

- [Previous: 5.18](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.18)
- [Next: 5.20](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.20)
- [Up: 5](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.5)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.439) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.19](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.19) · Pramāṇa
