<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.38 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The four Anuyogas ("expositions")](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga) › [Ontology, epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil) › [Logic and epistemology (pramāṇa, naya, syādvāda)](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya) › [Standpoints, nikṣepa, saptabhaṅgī](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 5.38

# Dvadasharanayacakra 5.38

Nyāyāgamānusāriṇī 5.38

- **Language:** Sanskrit

### [5.38](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.38)

evamanicchato doṣa ucyate --vakturvivakṣāyāmanyathoktyānarthakyāditi, devadattakartṛviṣayāṃ gatiṃ pratipipādayiṣatā hi vaktrā gacchatiḥ prayukto yadi tamevārthaṃ na brūyāduktervācyaḥ ko'rthaḥ syāt ? ityānarthakyaṃ prāptamiti . kiñcānyat, arthaprakaraṇādyāpādanācca, saṃsargaviprayogasāhacaryavirodhārthaprakaraṇaliṅgaśabdā anayā ca śabdārthagatibhāvanayā bhavanamevedamekarūpaṃ devadattabhedaṃ gatisthityādibhedaṃ vā bhavati, tena tathā bhūyata iti . nanu kārakāṇāṃ pravṛttiviśeṣaḥ kriyā . sarvatra pravṛttisambhave kenacit phaloddeśena kārakavatyāḥ parigrahārthaṃ viśeṣagrahaṇam . sarvabhāveṣu hi pravṛttirasti sahabhāvibhirasahabhāvibhiśca viśeṣaiḥ pratyāśrayaṃ sahitā prādurbhāvatirobhāvātmikā ntarasannidhyaucitīdeśakālavyaktisvarādisāmarthyabhedairarthasyānavagamyamānasya vaktrabhiprāyānuvartibhirvyākhyātṛbhirviśeṣe'vasthāpanaṃ dṛṣṭam, tacca tenaiva śabdenopāttārthatve ghaṭate nānyatheti . tathā śrotrāpyaśruto'pi gṛhyate sa iti gacchati ityukte ko gacchati ? devadattaḥ iti ante'vasāne nāmnaḥ kartṛtvapratipattiḥ, yadyapi tipā upāttaṃ kartṛtvaṃ tathāpi yāṃ tāṃ gatiṃ gatvā nāmapadārtha eva kartā iti pratipattiḥ śroturapi bhavantī dṛṣṭā, tasmāddhetostasyā dṛṣṭāyāḥ pratipatteḥ, kveva ? vaktṛvat, vaktarīva vaktṛvat, yathā vaktari pratipattiḥ prāgupajātā gacchatiṃ devadattakartṛviṣayaṃ prayuñje'ham iti śroturapīti . evam anyonyābhisambaddhadravyakriyāvācinau nāmākhyātaśabdau iti sādhūktam . evamupapattyantaraṃ śabdārtho'pi dravyakriyā- tmakavastuviṣaya iti bhāvitam .

- [Previous: 5.37](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.37)
- [Next: 5.39](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.39)
- [Up: 5](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra.452) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.38](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.38) · Pramāṇa
