<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.44 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The four Anuyogas ("expositions")](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga) › [Ontology, epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil) › [Logic and epistemology (pramāṇa, naya, syādvāda)](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya) › [Standpoints, nikṣepa, saptabhaṅgī](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 5.44

# Dvadasharanayacakra 5.44

Nyāyāgamānusāriṇī 5.44

- **Language:** Sanskrit

### [5.44](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.44)

atrocyate --abhyupagatā tāvadasmadabhimativadityādi . nanu tvayāpi pravṛttiviśeṣakriyāvādinā pravṛttisāmānyameva kriyā ityetadabhyupagatamasmadabhimativat . katham ? iti taddarśayati --sarvabhāvaviṣayā pravṛttirbhāvānāmātmeti, ādāveva tāvadabhyupagataṃ tvayā na hi kiñcit svātmani muhūrtamapyavatiṣṭhate vardhate yāvadanena vardhitavyamapāyena vā yujyate iti bruvatā sarvabhāvānāṃ satatasampravṛttirātmā svarūpamiti, sa cābhyupagamo'smanmatisāmyāt pravṛttisāmānyakriyātvaṃ samarthayati, kiṃ kāraṇam ? phalāntarahetuhetubhāvāvibhaktavṛttiḥ sarvabhāveṣvityukteḥ, phalaṃ bījādipravṛtterhetubhūtāyā aṅkurādi, tato'nyāni phalāni phalāntarāṇi tadanubandhajanmāni parṇa-nāla-kāṇḍa-tuṣa-śūka-kṣīra-taṇḍulādīni krameṇa, hetavaḥ pūrve pūrve yathāsvam, tato'pi pūrve pūrve'ntaritā hetuhetavaḥ, ta eva bhāvāḥ kriyātmānaḥ, tairevāvibhaktā vṛttirvartanaṃ satatasampravṛttiḥ sarvabhāveṣvityuktatvāt . kathamuktam ? na hi kiñcit svātmani ityādivacanāt sarvabhāveṣu bījāṅkuramṛtpiṇḍādiṣūktam . tacca pravṛttisāmānyaṃ taṇḍulavikledādīnāmapi tatsvārūpyānativṛtteḥ . kiñcānyat, yadapi coktaṃ kenacit phaloddeśena pravṛttiviśeṣaḥ kārakāṇām iti sa ca viśeṣaḥ sahabhāvino rūpādayo'sahabhāvino gamanasthānādayaśca taiḥ pratyāśrayaṃ yuktā tadātmikā ca ityanenāpi vacanena sāmānyapravṛttereveti kriyātvamuktaṃ bhavati . kiṃ kāraṇam ? anantaroktaviśeṣadvayasannidhānāt sarvatra teṣāmeva ca viśeṣāṇāṃ sāmānyapravṛttyātmakānāmodanādyuddeśyaphalarūpatvāt sannidhānācca phalāntarahetutvāt teṣāmeva, ta eva hyodanādiphalāntarahetavo nānyaḥ kaścit, ataḥ pravṛttiviśeṣātmikāpi saiva sāmānyapravṛttireveti .

- [Previous: 5.43](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.43)
- [Next: 5.45](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.45)
- [Up: 5](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra.5.10) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.44](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.44) · Pramāṇa
