<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.45 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The four Anuyogas ("expositions")](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga) › [Ontology, epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil) › [Logic and epistemology (pramāṇa, naya, syādvāda)](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya) › [Standpoints, nikṣepa, saptabhaṅgī](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 5.45

# Dvadasharanayacakra 5.45

Nyāyāgamānusāriṇī 5.45

- **Language:** Sanskrit

### [5.45](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.45)

yadapi coktaṃ viśeṣāstūpajāyamānā ityādistadanantarokto grantho yāvad na pravṛttisāmānyaṃ lokavyavahārānaṅgatvāditi, atrocyate--ihāpi samānakalpatvād na doṣaḥ, viśeṣagrahaṇānarthakyaṃ ca parapakṣa ityata āha--yathā ca viśeṣā ityādi pravṛttiviśeṣasāmānyalakṣaṇayoḥ kriyayoraviśeṣāpādanagrantho gatārthaḥ . pacerodanaphalanirvṛttau kārakāntarāpekṣāvat mṛdbhavanasyāpi ghaṭaphalanirvṛttau kārakāntarāpekṣeti piṇḍādiṣu sarveṣu bhavanameva kumbhakārādīni mṛdo'nyāni kārakāṇyapekṣata ityarthaḥ . tānyudāharati --kartā kumbhakāro'syetyādi kartṛkaraṇasampradānāpādānādhikaraṇāni kulāladaṇḍādyudakādyāhṛtyatacchālā iti . kālo'pi keṣā- ñcit kārakamiti taddarśayannāha --mālavanagare sapta varṣaśatānīti, tatra āma eva ghaṭo varṣe pradarśyate pradarśyate saṅgopyate ca godohe vā taḍāgādau; tasyaiva kṣaṇamapyanavasthānamudake prakṣiptasya . pravṛttiviśeṣatvenābhūtatvādyasiddhatāpi caivamuktaiva . agatyāditvācca nāsattvam . nanvagamanasthānaṃ cākāśaṃ bhavati iti sandehahetutā . gatyabhāvo'pravṛttirgatinivṛttiriti cet, atha nirupākhyameva gatyabhāvamātrasthānaṃ tat prāpnoti abhāvatvādapravṛttatvāt khapuṣpavat . saṅgopyate ca saṅgopitasārāṇi dravyāṇi iti khyāpanārthaṃ, godohe vā taḍāgādāviti, tasyaiva āmasya kṣaṇamapyanavasthānamudake prakṣiptasyeti ca kārakaviśeṣāpekṣāpradarśanam .

- [Previous: 5.44](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.44)
- [Next: 5.46](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.46)
- [Up: 5](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra.456) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.45](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.45) · Pramāṇa
