<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.51 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The four Anuyogas ("expositions")](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga) › [Ontology, epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil) › [Logic and epistemology (pramāṇa, naya, syādvāda)](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya) › [Standpoints, nikṣepa, saptabhaṅgī](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 5.51

# Dvadasharanayacakra 5.51

Nyāyāgamānusāriṇī 5.51

- **Language:** Sanskrit

### [5.51](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.51)

syānmatam--virodhino bhāvasya uttarasya sthityādeḥ prādurbhāvād gatervināśaḥ gatervā prādurbhāve sthiteḥ, sa cābhāvo vināśaḥ pākajotpattivaditi . atrocyate--yo'pyabhāvābhimato vināśo virodhibhāvaprādurbhāve hi bhāvāntaranivṛttiritīṣṭaḥ, sa ca bhāvāntarānabhivyaktistasya bhāvāntarasya sthiteranyasya gatyādeḥ gatervānyasya sthityāderbhāva eva nābhāvaḥ, virodhibhāvaprādurbhāvatvādeva . yathā jāgaraṇena svapno nivartyate, kimuktaṃ bhavati ? nivartyate'nabhivyaktiṃ nīyata ityucyate . yathā jāgaraṇena svapno'nabhivyaktiṃ nīyate tathā svapnena jāgaraṇam, jāgrato'pi ca suptavad manda-mandatara-mandatamacaitanyadarśanāt suptasyāpi jāgrata ivābhivyaktavyaktataravyaktatamasvapnadarśanāt tadeva hi caitanyaṃ tīvramandāvaraṇodayakṣayopaśamāpekṣaṃ nidrā-nidrānidrā-pracalā-pracalāpracalādibhedaṃ paṭu-paṭutara-paṭutamendriyādibhedaṃ ca dṛśyate . tasmādekasyaiva vastuno- 'bhivyaktyanabhivyaktikṛte svapnajāgaraṇe, anyataranyaṅgayanenānyatarabhavanāt sarpasphaṭāṭopakuṇḍalakībhavanavat . ata āha --na hi kriyāntaramanyaṅgīyetyādi gatārthaṃ yāvadiha kiñciditi . eṣā dṛṣṭāntavarṇanā . ihāpi ca gatibhavanamityādi gatārthaṃ dārṣṭāntikavarṇanamapi . tasmāt kriyāntaraprādurbhāve pūrvabhāvanivṛttiḥ nābhāva iti .

- [Previous: 5.50](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.50)
- [Next: 5.52](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.52)
- [Up: 5](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra.5.12) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.51](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.51) · Pramāṇa
