<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.58 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The four Anuyogas ("expositions")](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga) › [Ontology, epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil) › [Logic and epistemology (pramāṇa, naya, syādvāda)](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya) › [Standpoints, nikṣepa, saptabhaṅgī](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 5.58

# Dvadasharanayacakra 5.58

Nyāyāgamānusāriṇī 5.58

- **Language:** Sanskrit

### [5.58](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.58)

evaṃ cetyādi . evaṃ ca kṛtvā gamanasthānādikramabhāvinīnāmapi kriyāṇāṃ satatasampravṛttitādātmyānatikramādeka eva pūrvāparībhūto bhāvaḥ pravṛttirityucyate, evameva ca tadupapadyate yaduktaṃ pūrvāparībhūtaṃ bhāvamākhyātenācaṣṭe vrajati pacati nirukta॰ 1 . 1 ityādīti sarvadhātvaikārthyasya cānantaramāpādayiṣyamāṇatvāt . kasmāt sa bhāvaḥ pravṛttirityucyate ? brūmaḥ--prakarṣeṇa vartanāt . sa ca prakarṣaḥ sadā sarvaprabhedānubhavanarūpaḥ, sa ca evāntarbhāvitasvaprabhedatvāt pravṛttiviśeṣa ityucyate rūpādigatyādīn svaprabhedān antarbhāvayanneva bhāvaḥ sāmānyabhavanalakṣaṇo bhavan, bhedānāṃ parasparato viśeṣāviśeṣau bhedānusyūtatvāt, na tvadiṣṭaḥ kārakāṇāṃ pravṛttiviśeṣaḥ sāmānyapravṛtterbhinnaḥ kaściditi . dṛṣṭāntaḥ --bhujiviśeṣavaditi . tadvyākhyānam --yathā bhujāvevetyādi yāvat prakāramātraṃ bhidyata iti . aśana-pāna-khādya-svādyādidravyabhedena kālabhāvabhedena prakāramātraṃ bhidyate evaṃ gatisthityorastimriyatyorvā . sarvaiva vāsau ... ... ...kriyaiva . evaṃ ca bhujigatisthitipaktyādīnāmapi tathā tathā sarvabhāvavyāpitā, bhāṣatijānātiśvetatyādīnāmapi pūrvottaravyaktyavyaktibhavanaikatvāt . kāṃsapātryāṃ pāṇau śarāve veti kṣetrabhedena prathamadvitīyagrāsādinā dinarātryādinā sāyaṃprātarāśādinā vā kālabhedena tīvramandakṣudhitaglānauṣadhasvasvarasāyanādibhāvena ca prakāramātreṇaiva bhidyate na bhujitvena . na hi teṣu prakārabhinneṣu kaścidabhujirbhavati akriyā vā . kintu sarvo'pyasau bhujirūpānatikramād bhujireva, atha ca parasparataḥ prakāramātrabhedād bhidyante tathā sāmānyapravṛttireva pravṛttiviśeṣaḥ, vartaterastyarthasya sarvagatisthityādibhedātmakatvāt . evaṃ gatisthityorastimriyatyorveti virodhibhāvaprādurbhāvo'pi sāmānyabhavanasyaiva prakāramātrabhinnasya vispanditamiti tannigamayati --sarvaiva vā'sāviti yāvat kriyaiva . tasmādasti-bhavati- vidyati-padyati-vartatīnāmekārthatvāt prakārabhedācca tato nāsāmānyaḥ pravṛttiviśeṣo bhujisāmānyamātraprakārabhinnabhujiviśeṣavaditi .

- [Previous: 5.57](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.57)
- [Next: 5.59](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.59)
- [Up: 5](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra.463) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.58](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.58) · Pramāṇa
