<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.71 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 5.71

# Dvadasharanayacakra 5.71

Nyāyāgamānusāriṇī 5.71

- **Language:** Sanskrit

### [5.71](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.71)

yat punarityādi yāvadayaṃ ca dharmo vṛtādīnāmapyaviśiṣṭa iti . pacādiviśeṣanivartakatvād vṛtādayo dhātusaṃjñā bhavanti ityukte parasyāśaṅkā syāt naiva nivartayanti pacādīn vṛtādayaḥ, virodhābhāvaśca vṛtādyantarbhāvāt pacādīnām, ato viśeṣanivartakatvābhāvād na dhātusaṃjñā vṛtādayaḥ syuḥ ityā ayaṃ ca dharmo vṛtādīnāmapyaviśiṣṭaḥ . atra brūmaḥ--vastunaḥ pravṛttau... ... ... vaidharmyeṇa . evamayaṃ sa ubhayanayaḥ . naigamadeśatvāddravyārtho'yam . dravyamapi bhāvasādhanam . śaṅkya tatpratisamādhānaṃ punarucyate--na vayaṃ vastunyasahabhāvatāṃ nivṛttiṃ brūmaḥ, nivṛttiratrāsmābhirnārthadharmaprakalpitā vivakṣitā, kiṃ tarhi ? śabdadharmaprakalpitā vivakṣitā, arthagatā hi nivṛttirasahabhāvajanitā ghaṭapaṭādivadekatrāsambhavāt, śabdagatā tu vijñānapravṛttinivṛttimātrakṛtā sā, devadatte sannihitasattādravyatvagatisthitivṛttyavṛttyādisarvadharmasambandhinyapi gacchati devadattaḥ ityukte tiṣṭhati āste śete ityādikriyākalāpaṃ nivartya devadattaṃ gacchatiśabdo gamanenaiva sambandhayati tadviṣayaikavijñānādhānahetutvāt, na tathā vastuni nivṛttiḥ sambhavati satatasannihitasarvadharmātmakatvād devadattasya . tadudāharati --kiṃ tarhi ? pacatītyādi gatārtham, udāhṛtārthasaṃvādī dārṣṭāntiko'rthaḥ --ayaṃ ca dharmo vṛtādīnāmapyaviśiṣṭaḥ, vartate, īhate, ceṣṭate ityādayo'pi śabdāḥ kriyāntaranivṛttivijñānādhānadharmiṇo na vastugatān dharmān nivartayitumalam, śabdānāṃ buddhipravṛttinivṛttikriyāyāṃ prabhutvād vastupravṛttinivṛttyorapravṛttatvāditi .

- [Previous: 5.70](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.70)
- [Next: 5.72](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.72)
- [Up: 5](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.5)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.472) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.71](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.71) · Pramāṇa
