<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.9 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The four Anuyogas ("expositions")](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga) › [Ontology, epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil) › [Logic and epistemology (pramāṇa, naya, syādvāda)](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya) › [Standpoints, nikṣepa, saptabhaṅgī](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 5.9

# Dvadasharanayacakra 5.9

Nyāyāgamānusāriṇī 5.9

- **Language:** Sanskrit

### [5.9](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.9)

dravyameva, kriyaiva ityanayorvādayorayuktirucyate . tatra dravyameva iti tāvanna yujyate . katham ? yadi tu dravyam ityevākriyamabhavanamabhaviṣyad vṛddhivyayarahitamapariṇāmaikāntarūpaṃ yadyabhaviṣyat tato nābhaviṣyaditi kriyātipattau ḷṅ, na bhavanamevāpadyata iti na bhavatyevetyarthaḥ, kriyā bhavanaṃ pravṛtti apravṛttatvāt, khapuṣpavat . bhavadeva hi bhavati . khapuṣpamapi vā'bhaviṣyat, abhavadbhavanāt, dravyavat . ātmādyapi ca pravṛttameva, dravyatvāt, tantuvad bījavat . tathā ca caitanyādilakṣaṇatā ātmādestathābhavanapravṛttisāmarthyāt satyapi dravyatvatulyatve . atha tu pravṛttirityevādravyā tato naiva syāt sā prāk paścāt tadā vā'dravyatvā- rityarthaḥ, yadi na pravarteta na pariṇamet na kriyāpi syāt dravyaṃ prāk kenacid gamanādiprakāreṇāvṛttam tadā vā iti sāmānyakālavācinā śabdena idānīmapi nirdeśakāle tadapravartamānam paścāccaiṣyatkāle'pyapravartiṣyamāṇaṃ na syādityarthaḥ, apravṛttatvāt . kimuktaṃ bhavati ? prāg nāsīt idānīmapravṛttatvāt khapuṣpavat . idānīṃ na syāt prāgapravṛttatvāt khapuṣpavat, paścānna bhaviṣyati idānīmapravṛttatvāt khapuṣpavadevetyabhūtaṃ tat syād dravyaṃ kriyāśūnyatvāt pariṇāmaśūnyatvādapravṛttatvādityarthaḥ . bhavadeva hi bhavati, pravartamānameva hi kenaciddharmeṇa mṛdiva śivakādinā bhavati, na nirupākhyam . yadi nirupākhyamapi syāt khapuṣpamapi syāt, khapuṣpamapi vā'bhaviṣyad bhavati bhaviṣyati ca tvadabhimatadravyavat abhavadbhavanāditi akriyabhavanādityarthaḥ .

- [Previous: 5.8](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.8)
- [Next: 5.10](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.10)
- [Up: 5](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra.431) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.9](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.5.9) · Pramāṇa
