<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.6.56.2 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 6.56.2

# Dvadasharanayacakra 6.56.2

Nyāyāgamānusāriṇī 6.56.2

- **Language:** Sanskrit

### [6.56.2](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.6.56.2)

evameva hyubhayasyaivobhayaprādhānyasyāpi vidhiryathāsmābhiruktaḥ tathaiva sāmānyasya viśeṣasya ca vidhiḥ sambhavati, atyantaviśeṣarūpatvāt padārthaṣaṭkabhedānām, tathā sāmānyaviśeṣadvayavidhirapi bhavitumarhati, na tu pūrvanayeṣṭo dravyakriyayoḥ, ubhayaprādhānyābhāvādasvātantrye kartṛtvābhāvāditi . asmābhistvadanukampayā abhyupagate'pi kartṛtve svatantrabhavanātmake dravyasyaiva prādhānyamiti tadvidhānāt kriyāyāḥ prādhānyāvidhānāt, bhaved dravyaṃ kartṛ svātantryāt, na kriyā prādhānyābhāvāt ityevaṃ yuktyā prāpte'pi tvadanukampayā tayoḥ kartṛtve vābhyupagate'pi na bhavitumarhati ubhayaprādhānyābhāvādityarthaḥ . kiṃ kāraṇamubhayaprādhānyaṃ nāsti iti cet, ucyate --tathābhūtārthaviṣayatvāt sannidhānasya, dravyaṃ hi sannihitabhavanamiṣyate tathātathābhavadbhāvābhimukhasannihitaghaṭādibhavanagehavat, gehasannihitaghaṭavat sarvathā teṣāṃ kriyāvyaṅgyābhimatānāṃ dravye sannidhānābhyupagamāt pradīpeneva gehe sannihitānāṃ ghaṭādīnāṃ kriyayā na kiñcit prayojanam, sambhāvyamānamapi prayojanamabhivyaktimātraṃ syāt, tasyā vyakterapi tadbhavanatantratvāt dravyabhavanasyaiva pradhānasyopakāramātrārthatvād vyakteraprādhānyamiti . ayaṃ tūbhayapradhānavidhiḥ--ārabdhānārabdhadravyāṇāṃ svabhāvabhedād viśeṣaḥ, bhāvasattvasya atyantavyañjanasvātantryādanyathābhūteḥ . pṛthivyudakatejovāyvākāśa- ayaṃ tūbhayapradhānavidhiriti nigamanam . tuśabdo viśeṣaṇārthaḥ, evaṃ hyasau viśiṣṭārthādhikārāparityāgenaiva sāmānyaviśeṣayorvidhiriti .

- [Previous: 6.56.1](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.6.56.1)
- [Next: 6.56.3](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.6.56.3)
- [Up: 6.56](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.6.56)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.508) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.6.56.2](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.6.56.2) · Pramāṇa
