<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.6.60 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 6.60

# Dvadasharanayacakra 6.60

Nyāyāgamānusāriṇī 6.60

- **Language:** Sanskrit

### [6.60](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.6.60)

kathaṃ punastatparigamanaṃ paryavanaṃ ca ? iti tad bhāvayituṃ sopapattikaṃ sanidarśanamāha --varṇebhya evetyādi yāvad gṛhyanta iti . varṇebhya eva rūpādibhyo guṇāntaraṃ citravarṇo raktaśyāmapāṇḍvādiḥ eva varṇāntaraṃ tadārambhaniyamādeva pṛthivyādiṣu bhavati samantād gacchati vā . tāni prāgabhāvapradhvaṃsātmakāni gṛhyante, tasmāt tairvarṇādiparyavairaśāśvatī, varṇa eva ca paryavo guṇaḥ yathāsambhavaṃ śyāmādiḥ saṃyogavibhāgapṛthaktvaparatvāparatvādiśca, taiḥ pākajo vā tadārambhaniyamādeveti, yathoktam --yeṣāmadhikṛtamārambhasāmarthyam iti, pṛthivyādiṣu varṇāntaraṃ bhavati samantād gacchati vā . tāni varṇādiparyavāḥ paryāyā vā ghaṭādīni vā dravyāṇi ārabdhāni tairapyanyārabdhadravyāṇi prāgabhāvapradhvaṃsātmakāni varṇādyanātmakānyeva mṛtpiṇḍādyavasthānāni ghaṭādīni kapālādīni ca gṛhyante . tasmāt taiḥ prāgabhāvapradhvaṃsātmakairghaṭādyātmabhūtairvarṇādiparyavairaśāśvatī kāryakāraṇabhūtairityarthaḥ . karmadhāraye vā varṇa eva ca paryavo guṇo yathāsambhavamityādi, guṇā ime, taiḥ aśāśvatī iti ca vartate varṇādiparyavairiti sambandhaḥ . yathāsambhavamārabdhānārabdhadravyagatāḥ kecicchyāmādayo'nārabdhacaturvidhāṇugatāḥ tadārabdhadravyāntare kāraṇaguṇapūrvāścaturvidhe, pārthiveṣveva raktādyāḥ pākajāḥ, gandhādibhiśca . śāśvatī dravyārthataḥ . iti ṣaṣṭho vidhiniyamavidhyaraḥ . saṃyogavibhāgau sakriyeṣu, pṛthaktvaṃ sarvadravyeṣu, paratvāparatve digdeśakālāpekṣe talliṅge, ādigrahaṇād gandhaśabda-jñānādayo'sādhāraṇaguṇāḥ pṛthivyākāśātmādīnām, ekatvādisaṅkhyāḥ sarvadravyasādhāraṇā eva, gandhādibhiriti tṛtīyānirdeśādebhiścāśāśvatī . śāśvatī nityā rūpādimūrtisaṃsthānasāmānyadharmairdravyārthato ratnaprabhetyarthaḥ .

- [Previous: 6.59](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.6.59)
- [Next: 6.61](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.6.61)
- [Up: 6](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.6)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.514-515) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.6.60](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.6.60) · Pramāṇa
