<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.173 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The four Anuyogas ("expositions")](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga) › [Ontology, epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil) › [Logic and epistemology (pramāṇa, naya, syādvāda)](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya) › [Standpoints, nikṣepa, saptabhaṅgī](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 7.173

# Dvadasharanayacakra 7.173

Nyāyāgamānusāriṇī 7.173

- **Language:** Sanskrit

### [7.173](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.173)

nanu ghaṭetyādi vaiśeṣiko viśeṣaṃ bhāvātmakameva vāñchan vyāvṛttyātmakaṃ viśeṣaṃ nirākurvannāha . yathā rūpādiṣvādhāreṣu ghaṭo bhavati rūpādaya eva vā siddhāntāntaradarśanena ghaṭo na nirmūlastathā pṛthivyapi mṛdādiḥ mṛdaśma-sikatā-loṣṭa-vajra-vṛkṣa-gulma-latā-'vatāna-vīrudādiṣu tadātmikā, tasyā eva te viśeṣā rūpādaya iva ghaṭasya nābhāvo viśeṣaḥ, itarathā nirmūlatvādabhāvaviśeṣatve ghaṭasya rūpādīnāṃ cāsattvamāpannaṃ khapuṣpavat, na ca tadiṣṭam . evaṃ nyāyād rūpādayo mṛdādayaśca ghaṭasya pṛthivyāśca viśeṣo bhāva ityuktam . tathā cetyādi bhāvaviśeṣatvabhāvanāgrantho yāvad vistṛtatvādiḥ . ekabhavanātmakatvāditi hetuḥ ekameva bhavanamekasyaiva vā bhavanamātmā'sya iti vigrahaḥ, yadekabhavanātmakaṃ tad nābhāvaviśeṣaḥ . dṛṣṭāntaḥ — ghaṭaghaṭasvātmavat, yathā ghaṭa eva ghaṭasvātmā, nānyat khapuṣpādyasat . syānmatam--aviśeṣastarhi prāpta naikabhavanātmakatvaṃ pṛthivībhūterapi, tasyā api bhāvābhāvātmakatvāt . nanu pṛthivyapi udakādi na bhavati . na, uktopanyāsavad dravyam iti bhavanāt . nanu dravyamapi guṇaḥ iti na bhavati . na, sat iti bhavanāt . yadi sat ityeva bhavati kena viśeṣahetunā sadeva sarvam iti bhavati, na dravyameva iti ? yatastu... ... ...yathā tantuṣu paṭaḥ . yadyevam, tarhi bhavati ityukte'pi na bhavati nārthaḥ ityevoktaṃ bhavati ekabhavanātmakatvād mṛdādirūpādīnāṃ ghaṭaghaṭasvātmavat, aniṣṭaṃ caitaditi . atrocyate --na caivamaviśeṣaḥ, ghaṭasvātmana eva deśakālarūpādiviśeṣavadātmanyeva bhāvaviśeṣadarśanāt . ata āha --tadviśeṣa eva viśeṣo nābhāvaḥ . ko'sau pṛthivyādiviśeṣa iti cet, ucyate --pṛthivīsāmānye satyeva ūrddhatvavistṛtatvādiviśeṣo nābhāvaḥ, tathā ghaṭo'pi mṛdekabhavanātmakākāraviśeṣo bhāva eva na paṭādyabhāva iti .

- [Previous: 7.172](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.172)
- [Next: 7.174](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.174)
- [Up: 7](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.7)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra.622) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.173](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.173) · Pramāṇa
