<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.34 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 7.34

# Dvadasharanayacakra 7.34

Nyāyāgamānusāriṇī 7.34

- **Language:** Sanskrit

### [7.34](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.34)

kiñcānyat, yadapi cetyādi pūrvapakṣapratyuccāraṇaṃ yāvat pratiṣidhyata iti . taduttaram --idamapi nātigamitārthamityādi yāvat sambhavasāmarthyāditi . tad vivriyate--yadapi sata evāsattvapratipādanārthaṃ dṛṣṭāntatvenoktam--nāsya putro'stītyaputraḥ, na tu putro na bhavatīti, tasyānyaputratvāditi . tadapi nātigamitārthamiti dākṣiṇyavacanametat, mā niṣṭhuraṃ vocamiti . kathamagamitārtham ? yasmādatrāpi putrāntara meva pratiṣidhyate nañā ataddravyatvāt svayaṃ putrībhāvapariṇāmaśūnyatvāt khapuṣpavat . tathā cānvāha-- aṅgādaṅgaṃ sambhavasi hṛdayādabhijāyase . kauṣītakibrā॰ 2 . 7 sambandho na pratiṣidhyate, anyasya svāmiputrāderdṛṣṭatvāt tasya putro'stīti bahuvrīhisamāsārthasya pratyakṣaviruddhasyāsambhavāt . kiṃ tarhi vaktavyam ? naña uttarapadābhidheyanivāraṇārthatatpuruṣasamāsasambhavasāmarthyāt, yathā bhikṣāṃ dehi iti gṛhabahirantaḥsthayoryācakadāyakayoryācñādānasambhavavat ko bhikṣāṃ dadāti ? iti praśne pratyākhyānadānasambhavavat gavākṣe gāvaḥ ityādityakiraṇasambhavavadvā uttarapadābhidheyasambhavaḥ svayamevāsau putro na bhavati ityuktaṃ bhavati, tacca vakṣyate . tasmād nāsya putro'stītyaputra ityayukto dṛṣṭāntaḥ . abhyupagamya bahuvrīhiṃ bahuvrīhāvapi putrātmatvameva pratiṣidhyate nañā na putrāntarasambandhaḥ . kasmāt ? ataddravyatvāt, tad dravyaṃ tat kāraṇaṃ tad bījaṃ pariṇāmi asya tadidaṃ taddravyam, na taddravyamataddravyam, tadbhāvādataddravyatvāt svayaṃ putrībhāvapariṇāmaśūnyatvāt svayaṃ svaputratvenānutpitsutvādityarthaḥ . khapuṣpavaditi gatārtham . yathoktam --agaṇirūpitā agaṇipariṇāmitā agaṇisarīreti vattavvaṃ siyā bhagavatīsū॰ 5 . 2 . 181 iti . tathā cānyo'pyanvāha--aṅgādaṅgaṃ sambhavasītyādi . tānyeva pituḥ yadapyuktam aguṇo guṇaḥ iti tadapi guṇabhūto'yamartho na bhavati, kiṃ tarhi ? svatantraṃ dravyameveti guṇasandrāvavāde guṇabhāvo guṇasya pratiṣidhyate na guṇasambandho yugapadayugapadbhāvitā, bhavanalakṣaṇadravyatvāt, saṅgrahavādavadvā . tasmād bahuvrīhyasadapi nāsat, sadeva . svavacanavirodhādeḥ sadapyasat sattāsambandharahitatvāt . sattāsambandhena śukrādyaṅgāni putrāṅgatvena pariṇamanti kṣīradadhitvavat . hṛdayādabhijāyase iti, prajñāpi saiva putrasya yā pituḥ, aśvādiprajñāyā manuṣyādiṣvabhāvāt .

- [Previous: 7.33](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.33)
- [Next: 7.35](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.35)
- [Up: 7](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.535-536) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.34](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.34) · Pramāṇa
