<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.41 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 7.41

# Dvadasharanayacakra 7.41

Nyāyāgamānusāriṇī 7.41

- **Language:** Sanskrit

### [7.41](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.41)

atra pṛthak sādhanam --tatretyādi . dravyādivyatiriktasya sadabhidhānapratyayahetordravyādāvanavakāśaḥ, svata eva siddhābhidhānapratyayatvāt, yatra svata eva siddhābhidhānapratyayatvaṃ tatrānyasya sadabhidhānapratyayahetornāvakāśo'sti yathā sattāsamavāyaviśeṣeṣviti . athavāśrayāśrayiṇoḥ pāratantryasvātantryavyākhyākusṛtipratyutthānaṃ mā kārṣīd vaiśeṣika iti nirāśaṅkamākāśādivaditi dṛṣṭāntaḥ, dikkālākāśadravyāṇi hi dikkālādimukhyasāmānyaśūnyānīti . athavā prastutodāharaṇameva dṛṣṭāntaḥ --svagatetyādi . anvaya bhidhānapratyayo devadattaḥ putra eva sūnvanapekṣaputratvaḥ, evamatra svabhāvasiddhereva dravyāditvaṃ netarasattvāt . evaṃ sattānirākaraṇaṃ kṛtam . dravyatvādyapyevameva nirākāryaṃ vyākhyātavat . etena satsatkaratvapakṣe'pi sākṣātkṛtameva vaiyarthyam . yastu 'anavasthā na, dṛṣṭāntāt . tadyathā--vācā gamite viniyogārtho na kṛta iti tadarthaṃ pradīpaprakāśa upādīyate, tasyopādānaṃ na vyartham, na ca punastasyānyaḥ prakāśaḥ prakāśanārtha upādīyate, tathehāpi dravyādikāryeṇa upabhogakriyā nāsti ityasat aśaktasadasattvāt vyatirekayuktāvabhidhānapratyayāvaśvarathavadanvayavyatirekābhidhānapratyayau, tau svagatena putratvena saṃsiddhau yasmin so'yaṃ svagataputratvasaṃsiddhānvayavyatirekābhidhānapratyayo devadattaḥ putra eva sūnvanapekṣaputratvaḥ svasūnumanapekṣya vyākhyātavidhinā puruṣāntarasya pituḥ putra eva sannaputraḥ svasūnvabhāvāditi yathā putra evāputra ityucyate . ityevaṃ dṛṣṭāntārthaṃ bhāvayitvā dārṣṭāntikamupanayati --atra svabhāvasiddherityādi . svabhāvasadbhāvasiddhereva dravyāditvam, netarasattvāt na sambandhisattvāditi, vicāraphalaṃ nigamyate --evaṃ sadaviśeṣavicāradvāreṇa sattāyā nirākaraṇaṃ kṛtam .

- [Previous: 7.40](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.40)
- [Next: 7.42](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.42)
- [Up: 7](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.539) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.41](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.41) · Pramāṇa
