<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.50 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 7.50

# Dvadasharanayacakra 7.50

Nyāyāgamānusāriṇī 7.50

- **Language:** Sanskrit

### [7.50](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.50)

etasya parihārārthaṃ yat tu pratyucyate--na, kāraṇasāmagrye viśeṣasadbhāvāditi . tadvyākhyānaṃ --yat tulyajātīyāvayavetyādi yāvad dravyatvena sambadhyata iti dravyatvanilayananiyamaḥ . pṛthivyaptejovāyuparamāṇubhirdvābhyāṃ bahubhirvā svasaṃyogāpekṣaistulyajātīyairārabdhe'vayavidravyakārye dravyatvaṃ nilīyata ityarthaḥ . yattu kāraṇaguṇetyādi, tairārabdhe kāryadravye niyamata eva guṇā guṇāntaraṃ tatrasthā ārabhante iti vacanāt tadārabdhe guṇāntare kārye guṇatvaniyamanāt guṇatvena sambadhyate . yat punargurutvādibhiḥ svāśraye yatrāśraye gurutvaṃ samavetaṃ tatra saṃyogābhāve patanakarmārabhyate, ādigrahaṇāt prayatnanodanābhighātasaṃyogavegāḥ karmārabhante . svāśrayasaṃyogasahitairveti taireva gurutvādibhiḥ svāśraye āśrayāntare karma ārabhyate tad vastumātraṃ kāryaṃ karmatvena sambadhyate ityastyatiśayaḥ . etad nidarśanamātram, sarvatra kāraṇasāmagryaniyāmakasadbhāvāt pratiniyata eva kapitthaphalavṛntādau gurutvena karmaṇyārabdhe tatsaṃyukte kīṭe patanamārabhyate āśrayāntare . taccārabdhaṃ vastumātraṃ karma kāryamitarābhyāṃ viśiṣṭaṃ karmatvena sambadhyate . ityastyatiśaya iti darśayan niratiśayatvasyāsiddhatāmāpādayati . etad nidarśanamātramityādi yāvad draṣṭavya iti . sarvatra ghaṭatva-gotvādi rūpatvādi sāmānyaviśeṣasambandho draṣṭavyaḥ . anena yattadutpannaṃ vastumātraṃ tat svata eva parasparato viśiṣṭamiti sphuṭīkṛtam . viśeṣasadbhāvastāvadāhatya bherīmabhyupagataḥ, tadupavarṇanadvāreṇa cāviśeṣo'pi . 'avi- gamanatvādiṣvapyanayā yuktyā sāmānyaviśeṣeṣu kāraṇasāmagryasya niyāmakasyātiśayinaḥ sadbhāvāt pratiniyata eva sambandho draṣṭavyaḥ .

- [Previous: 7.49](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.49)
- [Next: 7.51](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.51)
- [Up: 7](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.546-547) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.50](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.50) · Pramāṇa
