<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.72 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The four Anuyogas ("expositions")](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga) › [Ontology, epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil) › [Logic and epistemology (pramāṇa, naya, syādvāda)](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya) › [Standpoints, nikṣepa, saptabhaṅgī](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 7.72

# Dvadasharanayacakra 7.72

Nyāyāgamānusāriṇī 7.72

- **Language:** Sanskrit

### [7.72](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.72)

atrācārya uttaramāha --atra tvatsādhane sato'satpratipakṣatvaṃ virodho vaidharmyamasiddham . kutaḥ ? tadaṅgatvāt, aṅgamavayavastadekadeśaḥ, yad yasyāṅgaṃ sa tasya pratipakṣo na bhavati, yathā ghaṭasyorddhagrīvāditva grīvāditvavat . bhavan san bhavati pratyekavastusvarūpapratipattyarthatadatatpravṛttavyāvṛttasadasadātmakaḥ svato'tyantāvibhaktavṛttiparyanubhavo'bhūtakhapuṣpavilakṣaṇo'rthāntarabhūtakṣaṇabhaṅgavilakṣaṇaścātītānāgatavartamānabhinnabhavanasadasadekakriyaḥ ākāśavat . tathā tantupaṭādyapi kramabhāvi sadasat, tathā yugapadbhāvi khamapi, ito'pīto'pi . miti . itaśca pratipakṣo na bhavati, tadātmakatvāt, sa ātmā'sya bhāvasyābhāva ātmā, tadbhāvāt tadātmakatvāt, ghaṭorddhagrīvāditvavadeva . itaśca, tatpravṛttitvāt, sa evābhāvo'sya sataḥ pravṛttiḥ, tenābhāvarūpeṇa bhāvaḥ pravartata ityarthaḥ . eka eva bhāvābhāvarūpeṇārtho ghaṭavad mṛtpiṇḍaśivakādirūpādiyugapadayugapadbhāvidharmabhāvābhāvapravṛttiriti . athavā aṅgamātmā, ātmā ca pravṛttirityaikārthyameveti vyākhyānaṃ tadaṅgatvasya .

- [Previous: 7.71](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.71)
- [Next: 7.73](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.73)
- [Up: 7](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.7)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra.559) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.72](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.72) · Pramāṇa
