<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.7 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 7.7

# Dvadasharanayacakra 7.7

Nyāyāgamānusāriṇī 7.7

- **Language:** Sanskrit

### [7.7](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.7)

ita uttaramasmādeva nyāyāt kaṭandyāṃ ṭīkāyāṃ ca yat pūrvapakṣitaṃ tadeva samarthayitumāha --tato'nupapannavikalpatvādityādi uddeśavākyam . sattāsambandhāt santi, dravyatvād dravyāṇi, guṇatvād guṇāḥ, karmatvāt karmāṇi, rūpatvād rūpam, ādigrahaṇāt pṛthivītvādibhyaḥ pṛthivyādayaḥ, rasatvādibhyo rasādayaḥ, gamanatvādibhyo gamanādaya ityādi . kriyāvad guṇavat samavāyikāraṇaṃ dravyalakṣaṇam . dravyāśrayī aguṇavān saṃyogavibhāgeṣvakāraṇamanapekṣa iti guṇalakṣaṇam . ekadravyamaguṇaṃ saṃyoga-vibhāgeṣvanapekṣaṃ kāraṇamiti karmalakṣaṇam vai॰ sū॰ 1 . 1 . 14-16 ityādinā dravyādīnāṃ nānātvaṃ virodhyavirodhyārambhānārambhakāryakāraṇādibhiśca, sattādibhyaśca tribhyaḥ sa1danityaṃ2 dra3vyavat kā4ryaṃ kā5raṇaṃ sā6mānyaviśeṣavaditi dravyaguṇakarmaṇāmaviśeṣaḥ vai॰ sū॰ 1 . 1 . 7 iti ṣaḍaviśeṣamukhena viśeṣābhidhānaṃ sattāsamavāyabījaṃ sarvatra tat sarvamayuktaṃ vaktum . kasmāt ? anupapannavikalpatvāt, sarvavākyānṛtatvavat, yathā sarvaṃ madīyaṃ tvadīyamanyadīyaṃ ca vākyamanṛtam iti bruvāṇasya tasya vākyaṃ satyamanṛtaṃ satyānṛtaṃ vā syāt ? sarvathā nopapadyate . yadi tad vākyamapyanṛtaṃ satyānṛtaṃ vā tataḥ sarvavākyānṛtatvapratipādanāsamartham svayamapramāṇatvāt, apramāṇatvamasatyatvāt . atha satyaṃ na tarhi sarvamanṛtam, tasya sarvāntaḥpātitvāt tatsatyatvavaccheṣasyāpi satyatvāt sarvathānupapannaṃ vākyamevaṃ sattāsamavāyāt sat ityādisadādyaviśeṣalakṣaṇavirodhārambhādi iha prāk sattāsambandhāt satāṃ vā asatāṃ vā sadasatāṃ vā dravyādīnāṃ satkarī sattā ? na tāvadasatāṃ satkarī sattā śaśaviṣāṇādīnāmapi satkaratvaprasaṅgāt . nāpi satāṃ bhūtatvāt sattāvat prakāśitaprakāśanavaiyarthyavat . satāṃ ca punaḥ sattāsambandhāt sattvādanavasthāprasaṅgāt . prāk tat sattāsambandhāt kimātmakamiti svarūpāvadhāraṇaṃ kāryam, anyathā'sattvāt . nāpi sadasatām, aikātmyānupapatteḥ ghaṭakhapuṣpavat . ubhayadoṣaprasaṅgācca, yadasat tat kharaviṣāṇatulyam, yat sat tatra sattāsambandho vyarthaḥ, sadasatorvaidharmyāt kārye sadasattā na vai॰ sū॰ 9 . 1 . 12 iti ca tvanmatasiddhānupapattirevāyaṃ vikalpaḥ . tasmād vikalpānupapatterna sattāsambandho'bhidhānapratyayahetuḥ . viśeṣadharmāpādanavākyāni nopapannāni, sarvapadārthānāṃ vaiśeṣikīyāṇāṃ sattāsamavāyamūlaviśeṣātmakatvād dravyādikāryotpattivicāraprakṛteśca tadeva vicāryate tatprāṇatvād vaiśeṣikīyatantrasyeti .

- [Previous: 7.6](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.6)
- [Next: 7.8](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.8)
- [Up: 7](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.523) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.7](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.7) · Pramāṇa
