<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.92 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The four Anuyogas ("expositions")](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga) › [Ontology, epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil) › [Logic and epistemology (pramāṇa, naya, syādvāda)](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya) › [Standpoints, nikṣepa, saptabhaṅgī](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 7.92

# Dvadasharanayacakra 7.92

Nyāyāgamānusāriṇī 7.92

- **Language:** Sanskrit

### [7.92](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.92)

kiñcānyat, atyantāsamīkṣitabhāṣiṇaikāntavādināpi na tulyatāmetyasau, ghaṭādanyasyā mṛdo ya ātmā tenātyantamanyo ghaṭo bhavati svena ca ghaṭātmanā na bhavatītyevaṃ bruvan pratyakṣādiviruddhaṃ mattonmattakādivat syāt, so'pi caikāntavādī pratyakṣādiviruddhaṃ kiñcit pariharatīti . kiñcānyat, deśakāletyādi . deśato bhedo rūparasādīnām, kālato bhedaḥ piṇḍaśivakādīnām, sa bhedo lakṣaṇameṣāṃ sahāsahāvasthāyināmubhayeṣāṃ paryāyāṇāṃ te deśakālabhedalakṣaṇobhayaparyāyāḥ, tatparimāṇaṃ deśakālabhedalakṣaṇobhayaparyāyamātram, tadbhāvāt tanmātratvādevamanena prakāreṇāyamasadvāda eva syāt, rūpaṃ rasādanyat, tadapi vibhajyamānaṃ kṛṣṇam, punarapyekaguṇakṛṣṇamityādi ā ca paramāṇuśo vibhāgādasadeva rūpam, evaṃ rasādayaḥ, tathā piṇḍādayo itthaṃ punaḥ ko'nekāntavādī brūyāt āpekṣikamṛdātmasattvamasadvādivat . āpekṣikamṛdātmasadviśeṣaṇāttu asadabhidhānamevedam, abhidheyasvatattvanirasananiyatatvāt, agnyanuṣṇatvābhidhānavat . avyudāse tu ghaṭātmanāpi sanneva tadbhāvatvāt . sadasadātmakavastutattvapratyakṣīkaraṇārthaṃ jaināḥ ekamevātmānaṃ paramārthaṃ dravyārthaparyāyārthobhayalakṣaṇamupavarṇayanti, khapuṣpavadanyathā'sambhavāt . dravyaśabdaṃ ca 'pītyasadvādaḥ . itthaṃ punaḥ ko'nekāntavādī brūyāt yathāsāvasadvādī brūte--rūpaṃ rasātmanā nāsti raso'pi rūpātmanā kṛṣṇādyapi śuklādyātmanetyādi ? na brūyādevetyarthaḥ . kiṃ kāraṇam ? dhṛtisaṅgrahapaktivyūhāvakāśadānātmakapṛthivyādyātmakatvād mṛdāderghaṭādeśca kathaṃ mṛdamekāmapekṣya mṛdātmanaivāsti ityāpekṣikamṛdātmasattvamasadvādivat kaḥ kuśalo brūyāt iti sambadhyate . atra prayogaḥ --āpekṣikamṛdātmasadviśeṣaṇāt tvasadabhidhānamevedam mṛdātmanā sad ghaṭātmanā cāsat iti vacanam . kutaḥ ? abhidheyasvatattvanirasananiyatatvāt, abhidheyasya mṛtpiṇḍasya svaṃ tattvaṃ deśabhinnarūparasasaṃsthānādi kālabhinnarūparasaśivakādipāṃsvādi dhṛtyādilakṣaṇabhinnapṛthivyādi ca, mṛdātmanaivāsti ghaṭo na rūpādiśivakādyabādisvatattvairiti tānyasya svatattvāni santyeva nirastāni syuḥ, tannirasane niyatatvādasya vākyasya . yad yad vākyamabhidheyasvatattvanirasananiyataṃ tat tadasadabhidhānaṃ dṛṣṭam, yathā anuṣṇo'gniḥ ityuktiḥ . abhidheyasvatattvanirasanamasiddham iti mā maṃsthāḥ, siddhamevābādyātmavyudasanāt .

- [Previous: 7.91](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.91)
- [Next: 7.93](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.93)
- [Up: 7](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.7)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra.569) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.92](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.7.92) · Pramāṇa
