<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.34 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 8.34

# Dvadasharanayacakra 8.34

Nyāyāgamānusāriṇī 8.34

- **Language:** Sanskrit

### [8.34](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.34)

syānmatam--kathaṃ mūrtaḥ śabdo yato'syāmūrtajñānakāraṇyaṃ na bhavediti . atra brūmaḥ --nāmaśabdo mūrtaḥ kuḍyādipratihatagatitvād loṣṭādivat . tad nāma nopayogasya dravyaṃ mūrtatvād mṛdvat . uktaṃ hi-- na hi mūrtamamūrtatvaṃ nāmūrtameti mūrtatām . dravyaṃ triṣvapi kāleṣu cyavate nātmabhāvataḥ .. nanvanyonyānugatasvarūpatvād nirvṛttyupakaraṇendriyajñānatanvātmadravyavad dravyaṃ mūrtamamūrtasya jñānasya . dravyendriyaṃ mūrtamamūrtasya jñānasya dravyam . śarīrādikaraṇād bhavāntarātmanastanvādi dravyam, ghaṭaśca ghaṭākāśasya . mūrta iti pratipadyatām, kuḍyādipratihatagatitvāt, yasya gatiḥ kuḍyādibhiḥ pratihanyate tad mūrtaṃ dṛṣṭam, yathā loṣṭādīti . tad nāma nopayogasyetyādi arthapradarśanasādhanam . upayogo na mūrtadravyahetukaḥ, amūrtatvāt, ākāśavat, na hyākāśaṃ mṛdādidaṇḍādimūrtadravyasya kāryamiti sādharmyadṛṣṭāntaḥ . mṛdvaditi vaidharmyeṇa, yad mūrtadravyahetukaṃ na tadamūrtaṃ yathā mṛditi . athavā nāmūrtasya dravyaṃ nāmaśabdaḥ, mūrtatvāt, mṛdvat . yadamūrtasyāvagāhāderdravyaṃ na tad mūrtam, yathā ākāśamiti . uktaṃ hītyādi jñāpakamāha . na hi mūrtamamūrtatvaṃ varṇādimat pudgaladravyaṃ mūrtaṃ sadavarṇādyātmakatvamamūrtatvaṃ na gacchati na tathā pariṇamati jīvā-''kāśa-dharmā-'dharmatvaṃ na yāti . nāmūrtameti mūrtatvam, nāpyākāśādyamūrtaṃ mūrtatvaṃ prayāti . dravyaṃ triṣvapi atītānāgatavartamāneṣu kāleṣu, na kadācidityarthaḥ, yasmād nātmabhāvam, yāvaddravyabhāvī yo dharmaḥ sa ātmabhāvaḥ, tamātmabhāvaṃ na kadācit parityajati dravyamiti .

- [Previous: 8.33](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.33)
- [Next: 8.35](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.35)
- [Up: 8](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.8)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.653) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.34](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.34) · Pramāṇa
