<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.40 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 8.40

# Dvadasharanayacakra 8.40

Nyāyāgamānusāriṇī 8.40

- **Language:** Sanskrit

### [8.40](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.40)

pratītestādarthyameveti cet . syānmatam--lokapratītatvād nakṣatrārtha eva punarvasvarthaḥ punarvasvartha eva ca nakṣatrārtha iti loke prasiddhamāgopālādi . tasmāt sāmānyasya viśeṣatvādadoṣaḥ, itarathā nairarthakyameva syāditi . atrocyate --na, pratyavayavapratīterevetyādi . vayamapi lokapratītereva brūmaḥ, dvyekayordvivacanaikavacane, bahuṣu bahuvacanam pā॰ 1 . 4 . 22--21 ityarthānāmavayamavayavaṃ prati vivakṣitānāmekatvādyapekṣayaikavacanādiśabdaprayogaprasiddheryadyekavacanāntaḥ śabdo'bhidhānārthenāpyekena bhavitavyam, na vdyādinā . atha dvyādiḥ, naikavacanena śabdena bhavitavyam, uktavat . idaṃ tvabhidhānābhidheyapratyayayorvi lakṣaṇaṃ hi nāma śabdānāṃ prakṛtipratyayādivibhāgānvākhyānam . prakṛtyādyarthāvyavasthāyāṃ lakṣaṇāvyavasthānāt kutastajjanyalakṣyatattvapratipattiḥ śabdavyavasthā ca, aviviktībhāvitasvalakṣaṇaviṣayatvāt, aviviktībhāvitasvalakṣaṇaviṣayasthāṇupuruṣapratipattivyavasthāvat . sa vṛkṣa āste iti pratipadya punaḥ ehi manye rathena yāsyasi ityasmāt tadviparītādapi tadvadeva pratipattyā prakṛtyādilakṣaṇālakṣaṇīkaraṇaṃ pratipatteścāpratipattitvaṃ yadṛcchāpravṛttitvāt . saṃvādāt pratītiviruddham, punarvasūśabdo dvyartho dvivacanāntatvāt' iti pratyayo nakṣatrābhidheyaviṣayapratyayena visaṃvadati, sa cānena . kimiva ? kumārabrahmacāripitṛtvavat, yadi kumārabrahmacārī kathaṃ pitā ? atha pitā kathaṃ kumārabrahmacārīti ? tadvadiheti .

- [Previous: 8.39](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.39)
- [Next: 8.41](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.41)
- [Up: 8](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.8)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.657) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.40](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.40) · Pramāṇa
