<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.81 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 8.81

# Dvadasharanayacakra 8.81

Nyāyāgamānusāriṇī 8.81

- **Language:** Sanskrit

### [8.81](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.81)

abhijalpaśabdārthatvamityādi . yadapi ca tvayā parikalpitam abhijalpaḥ śabdārthaḥ iti tadapi svena rāgeṇaiva svadṛṣṭiparituṣṭyaivoktam, nopapattyā . kasmāt ? abhijalpagatyarthābhāvāt, arthagatireva śabdagatiḥ iti vakṣyate . sa ca śabdo'bhijalpatvamāgato vācyatāṃ yāyāt ātmānamevārtharūpāpannaṃ brūyāt sambhāvyeta, kayopapattyā ? ityata āha --so'yamityabhisambandhācchabdasyārthena sahaikīkaraṇāt, asmādeva tvadvacanāt . na ca tad yadabhijalpatvamāgato vācyatāṃ yātīti . kasmāt ? śabdasyaivārthatvād na ca tat . asambhavaṃ darśayati --na hi kaścidityādi yāvat sambandheneti . yena sahaikīkriyate'rthena tvanmatena yena sahaikīkriyeta śabdaḥ sambandhena ....dravyabhavanopasarjanatvāt tasya viśeṣasya prādhānyamiti sthitametat . prayujyamānanāmnyapi bāhye yena yena viśeṣeṇa bhūyate tadupasarjanaṃ tad nāma, arthagatyarthatvācchabdaprayogasya tadvaśapravṛttitvāt, bhṛtyavat . nāma ca vacanādiviśeṣavaśam, yathārthaśabdatvāt . vṛkṣa ityatra yadyapi pañcakaṃ śabdasya rūpaṃ sa mukhyo'rthaḥ, ya ekīkriyate so'pradhānaḥ iti śabdādarthasya pṛthak siddhau kriyetaikyamanayoḥ, tattu nāsti tvanmatenārthābhāvāt . sambandhasyāpi ca dviṣṭhatvāt pṛthagarthasiddhiḥ, itarathā sambandhābhāvāt . ato yena yena viśeṣeṇa bhūyate tasyārthasyaiva prādhānyam, nāmno dravyabhavanopasarjanatvāt dravyabhavanasyopa- ? sarjanaṃ tat, tadbhāvād dravyabhavanopasarjanatvāt tadupasarjanamasyātyantāpūrvasya mūrtasyāmūrtalakṣaṇaṃ bhavanaṃ viśeṣo'mūrtasya mūrtalakṣaṇam . tasmāt tasya viśeṣasya prādhānyamiti sthitametat . iti sthite viśeṣaprādhānye itthamāntaranāmnyaprayogārhe viśeṣaprādhānyaṃ vyākhyātam .

- [Previous: 8.80](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.80)
- [Next: 8.82](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.82)
- [Up: 8](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.8)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.682) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.81](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.81) · Pramāṇa
