<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.88 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The four Anuyogas ("expositions")](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga) › [Ontology, epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil) › [Logic and epistemology (pramāṇa, naya, syādvāda)](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya) › [Standpoints, nikṣepa, saptabhaṅgī](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 8.88

# Dvadasharanayacakra 8.88

Nyāyāgamānusāriṇī 8.88

- **Language:** Sanskrit

### [8.88](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.88)

yadapi cetyādi . so'yamityabhisambandhāt iti svalakṣaṇamabhijalpasya tadasmanmataṃ samarthayatītyuktam . tadanantaraṃ yat svalakṣaṇavyāptipradarśanārthaṃ lokagataśabdārthasaṃvyavahāravyavasthāpanārthaṃ coktaṃ tadapi cāsmanmatam arthasyārthāntaratvaṃ śabdādāpannam ityetatphalameva . katamat tat ? idaṃ ślokadvayam— tayorapṛthagātmatve vākyapa॰ ityādi . vayamatra niścinumaḥ--tayorapṛthagātmatvaṃ rūḍheḥ lokapratīteḥ atasya tadupacārād bhinnayorabhedopacārāt . kimiva ? pathi gamanavat, yathā panthāḥ pāṭaliputraṃ gacchati iti patho'sad gamanaṃ puruṣagatyabhedopacārāt tadavinābhāvād dvyarthatvāt tayorucyate tathā śabdārthayoravyabhicārādavinābhāvādabhedopacārād lokarūḍherapṛthagātmatvaṃ pṛthagbhūtayoreveti . kiñcānyat, itare bhāvāt sanmitravat . tathā loke'rtharūpatāṃ śabdaḥ pratipannaḥ pravartate, vyākaraṇaśāstre tu śabdarūpatāṃ pratipannaḥ pravartate, śabdādhigamārthapravṛttirviśeṣo bhavativat . arthasya ca goḥ sāsnādi bhinnaṃ rūpam, tadarthatvācchabdasya gakārādivarṇānupūrvī śrotranādamātram . taddhi na kadācidartho bhavitumarhati kalpituṃ vā avyavasthitatvād vyatikīrṇatvādaniyatatvāt . bāhyārthastu vyavasthito'vyatikīrṇo niyataśca . tasmānna śabdo'rtharūpatāṃ pratipanno vartate . pratipanno'pi svasambandhādeva sambandhasya dviṣṭhatvācchabdārthayorekībhāvagateḥ, nānyathā uktavat . sādhvasādhutvajñānasya prayojanaṃ dharmaniyamo'pi pṛthagarthasiddhiṃ sūcayati . tarapradhānopasarjanabhāvāt śabdasyopasarjanatvādarthasya prādhānyād dvyarthataiva, kimiva ? sanmitravat, yathā snigdhayormitrayoḥ pṛthak siddhayorekakāryapravṛttayoritaretarapradhānopasarjanatvaniyamastathā śabdārthayoḥ, tattu tvadvacanādeva siddham, yathoktaṃ tvayā--kvacideveti yāvadavatiṣṭhate .

- [Previous: 8.87](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.87)
- [Next: 8.89](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.89)
- [Up: 8](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.8)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra.688) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.88](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.88) · Pramāṇa
