<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.93 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The four Anuyogas ("expositions")](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga) › [Ontology, epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil) › [Logic and epistemology (pramāṇa, naya, syādvāda)](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya) › [Standpoints, nikṣepa, saptabhaṅgī](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 8.93

# Dvadasharanayacakra 8.93

Nyāyāgamānusāriṇī 8.93

- **Language:** Sanskrit

### [8.93](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.93)

kiñcānyat, śrutyantarapravṛttihetuḥ ityetadapi tvatkalpitābhijalpe naivopapadyate, asmadiṣṭe tūpapadyate . tadyathā--śruteranyā śrutiḥ śrutyantaram, antarekībhūtābhijalpapṛthagbhūto dhvanirvyavahārānupātī syāt, sa tvadiṣṭābhyāṃ śabdārthābhyāṃ na pravartyeta akartṛbhyāmacetanābhyāṃ karaṇa-karmabhyām, pravṛttihetuḥ śrutyantarasya bhavitumarhati . śabdārthayorekībhūyāntarvartamānayoḥ kānyā śrutiḥ śrutyantaramityucyeta ? kena ca viśeṣeṇa tatpravṛttiheturucyate ? asti viśeṣaḥ . tadyathā--ghaṭārthapratyāyanārthaṃ dhvanyātmakaśabdotpattikāryadarśanāt tadanurūpaḥ kāraṇabhūto'numīyate ghaṭaśabdaḥ, nārthaḥ tadvirūpatvāt . tasmācchrutiḥ śrutyantarasya pravartikā śrutitvāt, nārtho nāpyātmā . nanu tasyāpi śrutyantarasya śrutitvāt pūrvaśrutivadarthapravartitaḥ śabdaḥ, arthābhāve prayogānarthakyāt . ābhimukhyena jalpatyarthaṃ śabdaḥ, tamartho'bhijalpayati, tadviṣaya evābhijalpa ityucyate . evaṃ tāvad bhartṛharyādidarśanamayuktam . yathāsaṅkhyaṃ karaṇa-karmatvācchabdārthayoḥ . cetanātmatvāt tvātmā svatantraḥ, svātantryāt kartā, sa pravṛttihetuḥ śrutyantarasya bhavitumarhati . yathoktam --ātmā buddhyā samarthyārthān pā॰ śikṣā॰ .. 6 .. ityādi . idaṃ cāyuktaṃ śrutyantaram iti vibhajya kathanam, śabdārthayorekībhūyāntarvartamānayoḥ kānyā śrutiḥ śrutyantaram ityucyeta ? tasmād viśeṣābhāve kathamavibhrāntairavibhaktaḥ san vibhaktaḥ śabdātmā ucyate ? kena ca viśeṣeṇa śrutyantarābhāvena tatpravṛttiheturucyate ? caitanya-svātantryakṛtaṃ kartṛtvaviśeṣamantareṇa śrutyantarāsambhave kasya pravṛttihetutvam ?

- [Previous: 8.92](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.92)
- [Next: 8.94](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.94)
- [Up: 8](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.8)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra.690) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.93](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.8.93) · Pramāṇa
