Upadeshaprasada 35

Upadeśaprāsāda 35

Language: Sanskrit

35.1

vyākhyāna 263 muṃ.
mithyātvanā bheda kahe che.
ekadhā dvividhā nūnaṃ, caturdhā trividhā matam
daśadhā paṃcadhā caiva, mithyātvaṃ bahudhā smṛtam

35.1-2

je loguttamaliṃgā, liṃgiaddehāvi pupphattaṃbolaṃ
āhākammaṃ savvaṃ, jannaṃ phalaṃ ceva sacittaṃ

35.2

bhujaṃti thīpasaṃgaṃ, vavavahāraṃ gaṃthasaṃgahaṃ bhūsaṃ
egāṇittaṃ namaṇaṃ, sacchaṃdavihiaṃ vayaṇaṃ

35.3

ceia maṭṭhai vāsaṃ, vasahīsu niccameva saṃṭhāṇaṃ
gejhaṃ niavvarāṇaṃ accāvaṇamavi kaṇayakusumehiṃ

35.4

tivihaṃ tiviheṇaya, micchattaṃ vajjiyaṃ jahiṃ dūraṃ
nicchayaṇaṃ te saddhā, anne jaṇa nāmamaṃ ceva

35.1-3

eyaṃ aṇaṃtaruttaṃ, micchaṃ manasā na ciṃtai karemi
sayameva no kareu, anneṇa kae na suṭhṭhu kayaṃ

35.2-2

evaṃ vāyā na jaṃpai, karemi annaṃ ca na jaṇai kareha
annakayaṃ na pasaṃsaha, na kuṇai sayameva kāeṇa

35.3-2

karasanna jamuhakhevāihiṃ, na ya kāravei anneṇaṃ
annayakayaṃ na pasaṃsai, anneṇa kae na suṭhṭhu kayaṃ

mithyātvanā daśa prakāra kahyā che. te ā pramāṇe—adharmamāṃ dharma saṃjñā, dharmamāṃ
adharma saṃjñā, unmārgamāṃ mārga saṃjñā, mārgamāṃ unmārga saṃjñā, ajīvamāṃ jīva saṃjñā, jīvamāṃ ajīva saṃjñā, kusādhumāṃ susādhu saṃjñā, susādhumāṃ kusādhu saṃjñā, amuktamāṃ mukta
saṃjñā ane muktamāṃ amukta saṃjñā. tenī samajutī nīce pramāṇe—
( 1 ) śuddha lakṣaṇa rahita hovāthī vedavākya anāgama che, temāṃ dharma eṭale āgama buddhi rākhavī, te adharmamāṃ dharma saṃjñā jāṇavī.
( 2 ) sarva karmano nāśa karanāra ane śuddha samyaktva pamāḍanāra āptavacanamāṃ
anāgamanī ( adharmanī ) buddhi rākhavī. athavā ema bolavuṃ ke “sarva puruṣo
amārī jevāja manuṣyo hovāthī rāgādika sahitaja hoya che, koi sarvajña nathī. ityādi anumāna pramāṇathī koi paṇa āpta nathī.” evī kuyukti karīne āptapraṇīta
āgamamāṃ anāgama buddhi rākhavī, te dharmamāṃ adharma saṃjñā jāṇavī.
( 3 ) mokṣapurīno adharma eṭale vastutattvanī apekṣāe viparīta śraddhānayukta jñāna ane kriyā karavī, te unmārga kahevāya che. temāṃ mārga buddhi rākhavī, te unmārgamāṃ mārga saṃjñā jāṇavī.
( 4 ) mokṣapurīnā mārgamāṃ eṭale śuddha śraddhāthī jñāna ane kriyā karavāmāṃ
unmārgapaṇānī buddhi rākhavī, te mārgamāṃ unmārga saṃjñā jāṇavī.
( 5 ) ajīvane viṣe eṭale ākāśa, paramāṇu vigeremāṃ jīva che ema mānavuṃ,
ā śarīraja ātmā che ema mānavuṃ athavā pṛthvī, jaḷa, vāyu, agni, yajamāna, ākāśa, caṃdra ane sūrya e āṭha mahādevanī mūrtio che ityādi mānavuṃ, te ajīvamāṃ
jīva saṃjñā jāṇavī.
( 6 ) pṛthvī ādi jīvomāṃ ghapānī jema ucchvāsa vigere jīvana dharma jaṇātā nathī, māṭe te pṛthvī ādi ajīva che. evī yukti vaḍe jīvamāṃ ajīva buddhi rākhavī, te jīvamāṃ ajīva saṃjñā jāṇavī.
( 7 ) cha kāya jīvanī hiṃsāmāṃ pravarttalā asādhumāṃ sādhu buddhi rākhavī, te asādhumāṃ sādhu saṃjñā jāṇavī.
( 8 ) “ā putra rahita hovāthī tathā snānādika nahīṃ karavāthī temanī sadgati nathī” ityādi kutarka karīne paṃca mahāvratādika pālana karanārā susādhumāṃ
anavyāśritamithyātve'nādyanaṃtā sthitirbhavet
sā bhavyāśritamithyātve'nādisāṃtā punarmatā

35.253

vipakṣarūpa mokṣane māne che ane mokṣanī prāpti māṭe abhilāpa rakhīne manamāṃ evaṃ vicāre che
ke-“ huṃ bhavya iśa ke abhavya ? jo bhavya houṃ to sāruṃ, paṇa kadāca abhavya houṃ to mane dhikkāra che. ” āvo vicāra koi paṇa vakhata kare te prāṇī bhavya
jāṇavo; ane je prāṇīne koi paṇa vakhata āvo vicāra thayo na hoya, thato na hoya
tathā thavāno paṇa nahīṃ te prāṇī abhavya jāṇavo. śrī ācārāṃga sūtramāṃ kahyuṃ che ke
“ abhavyasya hi bhavyābhavyaśaṃkāyā abhāvaḥ ” “ abhavya prāṇīne huṃ bhavya
ḍuṃ ke abhavya ? evī śaṃkā paṇa thatī nathī. ” ā prasaṃge mahā pāpī pālagra nāmanā abhavyanuṃ dṛṣṭāṃta saṃkṣepathī kahīe chīe—
śrāvasti nagarīnā rājānā putra skaṃdake śrī munisuvrata svāmī pāse śrāvakadharma
aṃgīkāra karyo hato. eka divase kuṃjarakāra nāmanā nagarathī pālagra nāmano purohita tyāṃ āvyo. tenī sāthe rājasabhāmāṃ vivāda karatāṃ skaṃdake teno parājaya karyo. tyāra
bāda keṭaloka vakhata gayā pachī skaṃdakane vairāgya thavāthī teṇe śrī jineśvara pāse dīkṣā
līdhī.ekadā teṇe prabhune kahyuṃ ke “he svāmī!jo āpanī ājñā hoya to huṃ mārī benanā
deśamāṃ jāuṃ. ” prabhue kahyuṃ ke-“ jo tame tyāṃ jaśo to moṭo upasarga thaśe, ane tamārā vinā bījā sarve ārādhaka thaśe.” tyāre skaṃdakācārye kahyuṃ ke-sādhune je upasarga che teja mokṣanuṃ sādhana che. tethī tapasvione kāṃi paṇa upasargaja nathī. mokṣanā ānaṃdane
icchanārā munione je kāṃi duḥkha āve te moṭā ānaṃdane māṭeja che. ” ityādi kahīne skaṃdaka ācārya pāṃcase sādhuo sahita vihāra karatāṃ karatāṃ kuṃjarakāra nagaranā udyānamāṃ āvyā. te samācāra jāṇīne pālake pūrvanā vairane līdhe te udyānanī dhūlamāṃ
gupta rīte śastro dāṭīne rājāne kahyuṃ ke-“ he rājā ! ā sādhuo tamane mārīne tamāruṃ rājya levāne āvyā che. ” ema kahī rājānī khātrī māṭe dāṭelāṃ śastro vatāvyāṃ;
tethī krodha pāmīne rājāe te sādhuone māravānī ājñā āpī. pachī rājāno hukama
meḷavīne pālagra te sādhuone pa lavā māṭe manuṣyane pīlavānī ghāṇī pāse lai gayo.
temāṃ cāraso navāṇuṃ sādhuone pīlyā pachī skaṃdaka ācārye tene kahyuṃ ke-“ tuṃ ā
bāḷaka sādhune bākīmāṃ rākhīne prathama mane pīla. ” topaṇa te pālake ācāryane vadhāre du khī karavānā hetuthī prathama te bāḷakaneja pīlyo. te sarvane sūrie niryāmaṇā
karāvīne mu kta pamāḍyā. pachī sūrie te pālagra sahita ākhā deśane bhasma karavānuṃ
niyāṇuṃ kyuṃ tyāṃthī kāḷadharma pāmīne ācārya vyaṃtarakumāra devatā thayā. teṇe potānuṃ vera
ityabdadinaparimitopadeśaprāsādavṛttau saptadaśastaṃbhasya
triṃśāśadadhikadviśatatamaḥ prabaṃdhaḥ

Linked texts (1)

Upadeśaprāsāda — Lakṣmīvijayasūri 1761, Sanskrit