Upadeshaprasada 43

Upadeśaprāsāda 43

Language: Sanskrit

43.1

vyākhyāna 262 muṃ
yogavahanane sthira karavā māṭe dṛṣṭāṃta kahe che.
nalinīgulmata etyācāryajīvaḥ surottamaḥ
yogavāhikhaśiṣyāṇāṃ, kriyāsvavighnamātanot

43.1-2

porasīe cautthāe, vaṃdittā tao guruṃ
paḍikkamittā kālassa, sejjaṃ tu paḍilehae

43.1-3

tammeva ya nakkhatte, gayaṇacaubhāgasāvasesaṃmi
verattiaṃpi kālaṃ, paḍilehi muṇi kujjā

ṇāya che; nahīṃto asaṃyamīnī vaṃdanā ane mṛṣāvāda e be doṣa lāge.” ā pramāṇe tevā prakāranā khāre karmanā udayathī te mithyā pariṇāmanī buddhivāḷā sādhuoe anyaktavādanā aṃgīkāra karīne paraspara vaṃdanakriyāne mūkī dīdhī. bījā sthavira sādhue
temane śikhāmaṇa āpī ke—“jo tamāre bījā sarva upara saṃdeha che, to jeṇe tamane
kahyuṃ ke ‘hūṃ deva chu’ tyāṃ paṇa tamane kema saṃdeha thayo nahīṃ ke te deva che ke
adeva che ?”
vādī—teṇe poteja kahyuṃ ke ‘hūṃ deva chu’ tathā devanuṃ rūpa paṇa ame pratyakṣa joyuṃ tethī saṃdeha gayo nahīṃ.
prativādī—jo ema che to jeo ema kahe che ke ‘ame sādhu chīe’ temaja
sādhuṃnuṃ rūpa paṇa tame pratyakṣa juo cho to teone viṣe sādhupaṇāno śo saṃdeha ke jethī tame paraspara vaṃdanā karatā nathī ? vaḷī ‘sādhunā karatāṃ devanuṃ vākya vadhāre
satya hoya’ ema paṇa tamāre dhāravuṃ nahīṃ. kemake devo to krīḍā vigerenā kāraṇathī asatya paṇa bole. ane sādhu to tevā asatyathī paṇa viramelā hovāchī parokṣa evā jīvājīvādi padārthone viṣe to ghaṇīja śaṃkā hovī joie. vaḷī
yativeṣavāḷā manuṣyamāṃ sādhupaṇuṃ che ke nahīṃ, evo tamane saṃdeha paḍe che, to pratimāne viṣe to niścayathīja jinapaṇuṃ nathī; to tenī vaṃdanā kema karavī ? ane sādhunī vaṃdanāno niṣedha kema karavo ?
vādī—asaṃyamī devatāe praveśa karelā yativepane vāṃdavāthī temāṃ rahelā
asaṃyama rūpa pāpano anumati āve. te doṣa pratimāne viṣe nathī.
prativādī—devatāe adhiṣṭhita karelī pratimāne viṣe paṇa anumati rūpa doṣa
raheloja che.
vādī—śuddha adhyavasāyavāḷo māṇasa jineśvaranī buddhithī pratimāne vāṃde che,
māṭe te doṣa pratimāne viṣe lāgato nathī.
prativādī—jo ema che to śuddha adhyavasāyavāḷāne yatibuddhithī yativepane vāṃdatāṃśo doṣa ke jethī tame paraspara vaṃdanā karatā nathī ?
vādī—tyāṃ to viśuddha pariṇāmavāḷo tridaṇḍane dhāraṇa karanāra pāṣaṃḍyādikane
paṇa yatibuddhīthī name, to tene doṣa lāgato nathī ema samajavuṃ.
porasīe cautthāe, vaṃdittā tao guruṃ
paḍikkamittā kālassa, sejjaṃ tu paḍilehae

43.1-5

tambheva ya nakkhatte, gayaṇacautthāgasāvasesaṃmi
verattiaṃpi kālaṃ, paḍilehi muṇi kujjā

43.1-6

prativādī-tāruṃ kahevuṃ ayukta che. kemake pārśvasthādikane viṣe samyak nigraṃthapaṇāno abhāva che. āhāra vihāra vigere vame tenāmāṃ nigraṃthanā liṃganī prāpti jaṇātī nathī, māṭe pratyakṣa doṣavāḷā pārśvasthādikane vaṃdanā kare, to tene sāvadyānujñāno doṣa lāge. kahyuṃ che kejaha veḍaṃbagaliṃgaṃ, jāṇattassa namauṃ havai doso
nihaṃghasaṃ pi nāūṇa, vaṃdamāṇe dhuvo doso

43.1-7

vaḷī jo tame pratimāne paṇa vaṃdanā na karo, to tamāre sarvatra śaṃkāja rahī. tethī
āhāra, upadhi, śayyā vigere paṇa devatānā vikurvelā haśe ke nahīṃ, teno niścaya
nahīṃ hovāthī te āhārādika paṇa tamāre grahaṇa karavā na joie. e pramāṇe ati
śaṃkā rākhavāthī samagra vyavahārano uccheda thaśe. kemake niścayakārī jñāna vinā koṇa
jāṇe che ke ā bhakta che ke kīḍā che ? vastrādikamāṃ māṇikya che ke sarpa che ? vigere sarva sthāne bhrāṃtija rahero, ane bhaktapānādi kāṃi paṇa vāparī śakāśe nahīṃ.
athavā to jema ārya āṣāḍha deve dhāraṇa kareluṃ yatinuṃ rupa tame joyuṃ, tevā bījā keṭalā devone yatirupe tame pūrve joyā hatā ke jethī ā ekaja dṛṣṭāṃtathī tame sarvatra
śaṃkāśīla thayā cho ? koi vakhata kāṃi āścaryādikanā kāraṇathī koi ṭhekāṇe koi
devādikane viṣe tevī rīte joine sarva sthāne tevī śaṃkā rākhavī e yogya nathī. māṭe vyavahāra nayano āśraya karīne tamāre eka bījāne vaṃdanā karavī yukta che. kemake
chadmasthane sarva pravṛtti vyavahārathīja karavī paḍe che. vyavahārano uccheda karavāthī tīrthanā uccheda‌no prasaṃga prāpta thāya che. sarvajño paṇa vyavahāramārgano lopa karatā nathī.
te viṣe mahābhāṣyamāṃ śrī jinabhadragaṇie kahyuṃ cha kesaṃvavahāro vi valī, jamasuddhaṃ pi gahiyaṃ suyavihie
kovei na savvaṇṇū, vadaiya kayāi chaumatthaṃ

43.262

bhāvārtha—“śruta vyavahāra paṇa baḷavāna che. jethī śrutavidhi pramāṇe chadmasthe grahaṇa
karelā śuddha paṇa kevaḷīnī buddhi e aśuddha āhārane paṇa sarvajña dūṣita karatā nathī
( vāpare che ), ane te saṃbaṃdhī kāṃi kahetā nathī arthāt tene pramāṇa kare che. ”
ityādi yuktiovaḍe te sthavira sādhue temane samajāyyā, topaṇa teoe potāno āgraha choḍyo nahīṃ. tyāre te sthavira sādhuoe temane kāyotsarga1 pūrvaka gaccha
bahāra karyā.
teo pharatā pharatā anyadā rājagṛha nagare gayā. tyāṃ mauryavaṃśī balabhadra nāmano
rājā rājya karato hato. te śuddha śrāvaka hato. teṇe sāṃbhaḷyuṃ ke—‘avyaktavādī ni
nhavo ahīṃ āvyā che, ane guṇaśila nāmanā vanamāṃ rahyā che.’ pachī te śrāvaka rājāe temane bodha karavā māṭe potānā subhaṭo pāse temane bāṃdhīne potānī pāse aṇāvyā,
ane kṛtrima kopa dekhāḍīne potānā subhaṭone hukama karyo ke—“ā sarvane telanī
ukaḷatī kaḍhāimāṃ nāṃkho ane hāthīne page bāṃdhī temanuṃ mardana karo. ” te hukama sāṃbhaḷīne te subhaṭo hāthīone tathā kaḍāione lāvyā. te joine bhaya pāmelā sādhuoe rājāne kahyuṃ ke—“ he rājan ! tame śrāvaka chatāṃ amane sādhuone kema haṇo cho ? ” rājāe kahyuṃ ke—“ tame cora cho, herīka cho ke sādhu cho te koṇa jāṇe che ? ” teo bolyā ke—“ he rājan ! ame sādhuja chīe, bījā koi nathī. ”
tyāre rājāe kahyuṃ ke—“ tamārā matamāṃ to sarva vastu avyakta ( saṃdehavāḷī ) che.
tethī tame satya sādhu cho ema koṇa jāṇe ? tathā tame paṇa kema kahī śako ? vaḷī
tamārā mata pramāṇe huṃ śrāvaka chuṃ ke bījo chuṃ, te paṇa śaṃkita che. to tame mane śrāvaka
kema kaho cho ? tema kahevāthī paraspara nahīṃ vāṃdatā evā tamārā avyaktavādanī hānino prasaṃga āve che. tathāpi haju paṇa tame vyavahāranayane aṃgīkāra karo to uttama
śramaṇa nirgratha tarīke tamane huṃ sradahuṃ ( kabula karūṃ. ). ” te sāṃbhaḷīne te sādhuo bahu lajjā pāmyā, ane rājānī vāṇīthī dṛḍha bodha pāmyā. pachī teoe rājāne vacane kahyuṃ ke—“ śrīmān jineśvare kahelī kriyāyukta ane jyeṣṭha laghunā vyavahāre paraspara vaṃdanā karanārā ame śramaṇa nirgraṃtha chīe. ” e pramāṇe vāraṃvāra bolavā lāgyā.
vaḷī teo bolyā ke—“ he sādhurāja ! amane cirakāḷathī bhrāṃti pāmelāne āje
tame sanmārge papāḍyā. ” te sāṃbhaḷīne rājā namratāthī bolyo ke—tamone pratiboityabdadinaparimitopadeśaprāsādavṛttau aṣṭādaśastaṃbhasya
dviṣaṣṭyadhikadviśatatamaḥ prabaṃdhaḥ

Linked texts (1)

Upadeśaprāsāda — Lakṣmīvijayasūri 1761, Sanskrit