Upadeshaprasada 7

Upadeśaprāsāda 7

Language: Sanskrit

7.1-2 — 4 parts

7.1

vyākhyāna 220 muṃ.
vivekīnuṃ kartavya.
vivekavānnaraḥ kaścit, svabhāvāddharmatattvatām
śīghraṃ vijñāya gṛhṇāti, kapilāhvaguroriva

vāḷo dekhāya che, tevāja tārā pitā paṇa prathama hatā. tethī āne joi tārā
pitānuṃ smaraṇa thavāthī kheda thavāne līdhe huṃ rouṃ dhuṃ. tuṃ abhaṇa hovāthī ā tārā
pitānī lakṣmī pāmyo che. " kapila bolyo ke- " he mātā ! mārā pitānuṃ sthāna
mane śī rīte maḷe ? " te bolī ke- " tuṃ vidyābhyāsa kara, to pachī rājā tane
tārā pitāne sthāne sthāpana karaśe. " te bolyo ke- " he mātā ! huṃ konī pāse
abhyāsa karūṃ ? " tyāre teṇe kahyuṃ ke- "ā nagarīmāṃ to sarva tārā dveṣī che; tethī
tuṃ śrāvastī nagarīe jā. tyāṃ tārā pitāno mitra iṃdradatta nāmano paṃḍita
brāhmaṇa rahe che te tane samagra kaḷāmāṃ nipuṇa karaśe. " te sāṃbhaḷīne kapila śrāvastī nagarīe gayo. tyāṃ iṃdradattanā caraṇane namīne teṇe namratāthī vinaṃti karī
ke- " he pūjya kākā ! mārī mātāe mane tamāre pāse mokalyo che, tethī huṃ
abhyāsa karavā āvyo dhuṃ. " te sāṃbhaḷī iṃdradatte tene putranī jema khoḷāmāṃ besāḍī khuśī khabara pūchyā. pachī tene jamāḍīne kahyuṃ ke- "huṃ tane vidyābhyāsa karāvīśa,
paṇa tārā bhojanane māṭe śuṃ thaśe ? kemake mārā gharanī sthiti evī nathī ke huṃ tane
jamāḍī śakūṃ. " tyāre kapila bolyo ke- " huṃ bhikṣāvṛtti karīne nirvāha calāvīśa. "
iṃdradatte kahyuṃ ke- " he vatsa ! bhikṣā māṭe bhramavāthī vidyābhyāsa thai śake nahīṃ. ane bhojana vinā paṇa abhyāsa banī śake nahīṃ; kemake bhojana vinā mṛdaṃgaṃ paṇa vāgatuṃ nathī.
māṭe prathama bhojanane māṭe vicāra karīe. " ema kahīne te bālakane lai iṃdradatta
śālibhadra nāmanā koi śeṭhane ghera gayo. tenā ghara pāse ubho rahīne moṭe svare

7.1-2.2

gāyatrī maṃtra bolīne pote brāhmaṇa che ema jaṇāvyuṃ. eṭale śālibhadra śreṣṭhīe tene
bolāvīne pūchyuṃ ke- " he brāhmaṇa ! tamāre śuṃ joie che ? je icchā hoya te
māgo. " iṃdradatte kahyuṃ ke- " ā brāhmaṇano putra vidyāno arthī che. tene hameśāṃ
āpa bhojana āpo, eṭale ene huṃ bhaṇāvīśa; mārī pāse dhana nathī, māṭe huṃ
āpanī pāse tenuṃ hameśāṃnuṃ bhojana māguṃ dhuṃ " ā pramāṇe sāṃbhaḷīne śreṣṭhīe tene
hameśāṃ bhojana karāvavānuṃ aṃgīkāra karyuṃ. pachī te divasathī kapila iṃdradattanī
pāse abhyāsa karavā lāgyo, ane śālibhadrane ghera jamavā javā lāgyo.
śālibhadra śeṭane ghera kapila jyāre jamavā besato, tyāre tene pīrasavā eka dāsī
āvatī; tenī sāthe hāsya vinoda karatāṃ anukrame te dāsī ūpara āsakta thayo;
ane dāsī paṇa tenā para āsakta thai. pachī te banne strīpuruṣanī jema krīḍā karavā
lāgyā. " aho ! viṣayane dhikkāra che ! kemake viṣayamāṃ āsakta thayelo puruṣa
kāṃi paṇa kṛtyākṛtyane jāṇato nathī. " have e pramāṇe krīḍā karatāṃ tamane keṭalāka divaso vyatīta thayā. ekadā dāsīe kapilane kahyuṃ ke-“ mārā svāmī
tarīke to tamaja cho. paraṃtu tame dhanarahita cho, tethī mārā nirvāhane māṭe muṃ
bījā puruṣane sevuṃ ? patibuddhithī nahīṃ.” kapile te vāta aṃgīkāra karī. tyāra
pachī eka divasa te nagaramāṃ sarva dāsīono kāṃika utsava hato, tyāre te dāsī
puṣpanī māḷā vigere levā māṭe kāṃi paṇa dravya nahīṃ hovāthī udāsīmāṃ paḍī; tene
udāsā joine kapile pūchyuṃ ke-“ he priyā ! tuṃ āja udāsa kema jaṇāya che ? ''
te bolī ke-“ āje sarva dāsīono utsava che tethī puṣpapatra vigerenī jarūra che

7.1-2.3

jo mārī pāse puṣpamālādi na hoya to bījī dāsīomāṃ mārī maśkarī thāya.” ā
pramāṇe tenuṃ vacana sāṃbhaḷīne tenā duḥkhe duḥkhī thayelo kapila paṇa udāsa thai gayo,
ane kāṃi paṇa bolī śakyo nahīṃ. tene tevī rīte kheda pāmelo joine dāsī bolī
ke-“ he svāmī ! tame kheda na karo; ā nagaramāṃ dhano karīne eka śreṣṭhī che. tene
prātaḥkāḷe je jāgrata kare tene te śreṣṭhī be māsā suvarṇa āpe che, māṭe tame tyāṃ
jaine tene prathama jagāḍago to te tamane be māsā sonuṃ āpaśe; te mane āpajo,
jethī māruṃ ane tamāruṃ kārya thai raheśe. '' kapile te aṃgīkāra karyu
pachī kapila te divasanī rātre “ bījo koi vahelo jaine jagāḍaśe ” evā
bhayathī madhyarātrie jāgyo. rātri caṃdravatī hovāthī keṭalī rātri bākī che te
jāṇyā vināja te cālyo. rastāmāṃ jatāṃ koṭavāḷe pakaḍyo, ane cora dhārīne
vāṃdhyo. kemake “ coranā ācaraṇa tevāṃja hoya che. ” pachī prātaḥkāḷe sipāio
tene prasenajita rājā pāse lai gayā. rājāe tene pūchyuṃ ke-“ he brāhmaṇa ! tuṃ
koṇa che ? kyāṃ rahe che ? ane śā māṭe ā gāmamāṃ āvyo che ? ” tyāre kapile
pāchalī sarva vāta kahī batāvī. te sāṃbhaḷīne rājāne dayā āvavāthī tene kahyuṃ ke“ he mahātmā ! tārī je icchā hoya te māga, muṃ tārī icchā pramāṇe tane āpīśa.”
kapila bolyo ke-“ he rājā ! muṃ vicāra karīne pachī māguṃ. '' ema kahīne te
aśoka vanamāṃ jai vicāra karavā lāgyo ke-“ be māsā suvarṇa māgavāthī tāṃ vastra
vigere kāṃi thāya nahī, māṭe so mahora māguṃ ? so mahorathī paṇa ghara ghareṇāṃ vigera
thāya nahīṃ. tyāre hajāra māguṃ ? hajārathī paṇa putranā vivāha vigera utsavo thāya

7.1-2.4

nahī, tyāre eka lākha mahora māguṃ ? lākhathī paṇa dāna, māna pūrvaka mitra, vāṃdhava,
garība vigereno uddhāra thai śake nahīṃ, māṭe karoḍa māguṃ ? so karoḍa māguṃ ? hajāra karoḍa māguṃ ? '' ā pramāṇe vicāra karatāṃ karatāṃ tene śubha karmano udaya thavāthī āvī buddhi utpanna thai kejahā lāho tahā loho, lāhā loho pavaḍḍhai
do māsa kaṇaya kajjaṃ, koḍie vi na niṭṭhiyaṃ

7.1-3

adhuve asāsayaṃmi, saṃsāraṃmi durakapurāe
kiṃ nāma hujjaṃ taṃ kammaṃ, jeṇāhaṃ duggaī na gacchejjā

7.220

ityabdadinaparimitopadeśaprāsādavṛttau paṃcadaśastaṃbhasya
viṃśatyadhikadviśatatamaḥ prabaṃdhaḥ

Linked texts (1)

Upadeśaprāsāda — Lakṣmīvijayasūri 1761, Sanskrit